Khớp cắn hở là tình trạng mà không ít người gặp phải. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu rõ khớp cắn hở là gì và cách điều trị như thế nào. Vì thế, trong bài viết này, cùng chúng tôi tìm hiểu những thông tin chi tiết về tình trạng này nhé!
Mục lục
Khớp cắn hở là gì?
Khớp cắn hở (tên tiếng Anh: Open Bite) là một dạng sai khớp cắn (malocclusion), trong đó các răng hàm trên và hàm dưới không tiếp xúc nhau khi ngậm miệng lại tự nhiên, tạo ra một khoảng hở giữa các răng.
Nhận biết:
- Khi bạn ngậm miệng lại bình thường mà vẫn thấy có khoảng trống giữa các răng cửa trên và dưới, hoặc giữa răng hàm ở hai bên, thì đó là khớp cắn hở.
- Khoảng hở này khiến bạn không thể cắn chặt bằng răng cửa, phát âm khó rõ, hoặc nhai không hiệu quả.
Phân loại khớp cắn hở:
Khớp cắn hở được phân loại dựa trên vị trí các răng không tiếp xúc nhau:
1. Khớp cắn hở phía trước
Mô tả: Răng cửa hàm trên và hàm dưới không chạm nhau khi cắn lại, tạo ra khoảng hở phía trước miệng.
Hậu quả thường gặp:
- Không thể cắn vào thực phẩm bằng răng cửa (như cắn bánh mì, trái cây).
- Gặp khó khăn trong phát âm (đặc biệt âm “s”, “th”, “z”).
- Thẩm mỹ khuôn mặt bị ảnh hưởng (nhìn miệng như luôn hé mở).
Nguyên nhân thường gặp: Thói quen mút tay, đẩy lưỡi, dùng núm vú giả lâu dài, hoặc do bất thường xương hàm.
2/ Khớp cắn hở phía sau
Mô tả: Các răng hàm phía sau không chạm nhau khi cắn lại, chỉ có răng cửa tiếp xúc.
Hậu quả thường gặp:
- Gây khó khăn cho việc nghiền nát thức ăn, vì răng hàm không chạm được để nhai.
- Gây lệch lực nhai, ảnh hưởng đến khớp thái dương hàm (TMJ).
- Ít gặp hơn so với khớp cắn hở phía trước.
3/ Khớp cắn hở toàn bộ
Mô tả:
- Không có nhóm răng nào tiếp xúc hoàn toàn, cả răng cửa và răng hàm đều không khép kín được.
- Là thể nặng nhất, thường liên quan đến bất thường phát triển của xương hàm mặt.
- Điều trị khó hơn, thường phải can thiệp chỉnh nha kết hợp phẫu thuật hàm.
Một nghiên cứu lâm sàng được thực hiện tại Mexico đã kiểm tra 284 bệnh nhân đến khám chỉnh nha (niềng răng). Trong số này:
- 7,3% bệnh nhân được chẩn đoán có khớp cắn hở – tức là khoảng 1 trong mỗi 14 người.
- Trong nhóm bị khớp cắn hở đó, 42% xuất hiện triệu chứng liên quan đến rối loạn khớp thái dương hàm (TMD), như đau nhức quanh tai, há miệng bị kêu, mỏi hàm khi ăn nói lâu.
Đáng chú ý, phần lớn các trường hợp này là khớp cắn hở phía trước (anterior open bite), cho thấy loại khớp cắn hở này có nguy cơ ảnh hưởng đến khớp thái dương hàm cao hơn.
Như vậy, những người có khớp cắn hở, đặc biệt là hở răng cửa dễ gặp các vấn đề ở khớp hàm hơn so với người bình thường. Vì vậy, cần phát hiện và can thiệp sớm để tránh biến chứng.
Nguyên nhân dẫn đến khớp cắn hở
Khớp cắn hở không phải lúc nào cũng do răng mọc lệch hay thói quen đơn giản, mà thường là kết quả của nhiều yếu tố kết hợp, bao gồm yếu tố di truyền, cấu trúc xương, thói quen sai lệch và các rối loạn chức năng trong miệng- mặt – họng. Dưới đây là các nhóm nguyên nhân chính:
1. Di truyền và bất thường phát triển xương hàm
Yếu tố di truyền có thể quyết định hướng và hình dạng phát triển của xương hàm. Nếu cha mẹ có cấu trúc hàm bất thường, con cái có khả năng cao gặp tình trạng tương tự.
Bất thường phát triển xương mặt như:
- Xương hàm trên quá phát (mọc ra phía trước)
- Xương hàm dưới tụt ra sau hoặc quá dài
- Tăng chiều cao xương mặt sau dưới (
- Những bất thường này gây mất cân bằng giữa hai hàm, dẫn đến khoảng hở dù răng có mọc đúng vị trí.
Nếu khớp cắn hở do xương, thì niềng răng đơn thuần khó điều trị dứt điểm, thường cần can thiệp phẫu thuật chỉnh xương hàm.
2. Thói quen xấu khi còn nhỏ
Thói quen kéo dài trong giai đoạn phát triển răng – xương (từ 2-8 tuổi) có thể ảnh hưởng đến hướng mọc răng và sự phát triển của hàm:
Mút tay, ngón tay hoặc ngậm núm vú giả lâu dài (>3 tuổi):
- Tạo áp lực đẩy răng cửa ra trước và xuống dưới
- Gây khớp cắn hở phía trước
Đẩy lưỡi:
- Lưỡi thường xuyên đẩy ra trước khi nuốt hoặc nói
- Lực đẩy liên tục làm răng cửa không thể chạm nhau
Ngậm đồ vật khi ngủ (gối, khăn, đồ chơi):
- Gây áp lực vùng răng trước hoặc răng sau, tạo sai khớp cắn theo thời gian
Các thói quen này nếu được phát hiện và can thiệp sớm thì hoàn toàn có thể ngăn ngừa khớp cắn hở mà không cần điều trị phức tạp sau này.
3. Yếu tố răng – hàm – mặt
Ngay cả khi cấu trúc xương bình thường, khớp cắn hở vẫn có thể hình thành do:
- Răng cửa mọc lệch hoặc trồi quá mức, gây mất tiếp xúc với răng đối diện
- Thiếu răng bẩm sinh hoặc mất răng sớm, gây khoảng trống, làm răng xung quanh nghiêng lệch hoặc không tiếp xúc nhau
- Răng mọc sai trục (nghiêng trong hoặc ngoài), không thể chạm mặt nhai với răng đối diện
- Lệch hàm nhẹ (hàm dưới hoặc trên bị xoay hoặc đẩy lệch), khiến các nhóm răng mất khả năng tiếp xúc
4. Bệnh lý vùng miệng – mũi – họng
Một số tình trạng tưởng chừng không liên quan lại ảnh hưởng đến tư thế lưỡi và hướng phát triển hàm mặt:
Hô hấp bằng miệng (thở miệng):
- Gây tư thế lưỡi thấp và mở miệng thường xuyên
- Làm tăng chiều cao mặt dưới nên dễ dẫn đến khớp cắn hở
Viêm mũi dị ứng, VA to, amidan phì đại:
- Gây tắc nghẽn đường thở mũi khiến trẻ phải há miệng để thở lâu dài
Tật nói ngọng, nuốt sai kiểu (nuốt trẻ con):
- Thường kèm theo đẩy lưỡi gây khớp cắn hở phía trước
Xem thêm: Khớp cắn đối đỉnh điều trị như thế nào?
Các phương pháp điều trị khớp cắn hở
Việc điều trị khớp cắn hở phụ thuộc vào nguyên nhân, độ tuổi và mức độ sai lệch. Trong lâm sàng, có 3 hướng điều trị chính, được chỉ định theo mức độ can thiệp từ nhẹ đến chuyên sâu.
1. Điều trị không can thiệp chỉnh nha (can thiệp sớm ở trẻ nhỏ)
Áp dụng cho:
- Trẻ từ 4–8 tuổi
- Xương hàm còn đang phát triển
- Khớp cắn hở do thói quen xấu, chưa cố định
Nguyên tắc điều trị:
- Không niềng răng
- Tập trung loại bỏ nguyên nhân gây sai lệch
Biện pháp thường dùng:
- Chấm dứt thói quen mút tay, đẩy lưỡi, ngậm ti giả
- Sử dụng khí cụ chỉnh hình chức năng tháo lắp để: Hướng dẫn phát triển xương hàm. Kiểm soát vị trí lưỡi khi nuốt
Lưu ý quan trọng:
- Hiệu quả phụ thuộc lớn vào thời điểm phát hiện sớm
- Cần theo dõi định kỳ bởi bác sĩ răng trẻ em
- Nếu can thiệp đúng, trẻ có thể không cần chỉnh nha sau này
2. Niềng răng chỉnh nha
Áp dụng cho:
- Trẻ lớn, thanh thiếu niên, người trưởng thành
- Khớp cắn hở đã xuất hiện trên răng vĩnh viễn
- Không kiểm soát được từ giai đoạn sớm
Mục tiêu điều trị:
- Di chuyển răng về đúng vị trí
- Đóng khoảng hở giữa hai hàm
- Cải thiện khớp cắn và chức năng nhai
Các phương pháp niềng răng thường dùng:
• Mắc cài cố định (kim loại hoặc sứ)
- Hiệu quả cao, kiểm soát lực tốt
- Thời gian điều trị thường nhanh hơn
- Hạn chế: kém thẩm mỹ, khó vệ sinh
• Khay trong suốt Invisalign
- Tính thẩm mỹ cao, dễ tháo lắp
- Phù hợp ca nhẹ–trung bình
- Yêu cầu đeo đủ thời gian mỗi ngày
Thời gian điều trị trung bình:
- 18–30 tháng, tùy mức độ khớp cắn hở
- Có thể kéo dài hơn nếu cần: Điều trị đẩy lưỡi. Sử dụng minivis (vít neo chặn) trong ca nặng
3. Phẫu thuật chỉnh hình hàm
Áp dụng cho:
- Khớp cắn hở do bất thường cấu trúc xương hàm
- Hàm trên phát triển quá mức theo chiều dọc
- Hàm dưới lùi sâu, mặt mất cân đối
- Niềng răng đơn thuần không thể khắc phục triệt để
Nguyên tắc điều trị: Bắt buộc kết hợp niềng răng + phẫu thuật chỉnh hàm
Thời điểm thực hiện:
- Sau khi xương hàm phát triển hoàn tất
- Thường từ 17–18 tuổi trở lên
Lộ trình điều trị chuẩn:
- Niềng răng tiền phẫu: 6–12 tháng
- Phẫu thuật chỉnh hàm tại bệnh viện (2–4 giờ)
- Niềng răng hậu phẫu để hoàn thiện khớp cắn
Thời gian hồi phục:
- Sinh hoạt cơ bản: 2–4 tuần
- Ổn định hoàn toàn: vài tháng
Rủi ro cần cân nhắc:
- Sưng nề, đau, tê môi tạm thời
- Nguy cơ biến chứng nếu không thực hiện bởi ekip chuyên khoa
- Cần tuân thủ chặt chẽ phác đồ điều trị
Niềng răng điều trị khớp cắn hở tại Nha khoa Thúy Đức
Khớp cắn hở là một dạng sai lệch khớp cắn ảnh hưởng nghiêm trọng đến chức năng ăn nhai, phát âm và thẩm mỹ khuôn mặt. Tại Nha khoa Thúy Đức, khách hàng được tiếp cận với phác đồ điều trị cá nhân hóa, được xây dựng dựa trên kết quả chụp X-quang, quét dấu răng và đánh giá tổng thể cấu trúc hàm.
Bác sĩ chuyên môn cao – điều trị thành công nhiều ca khó
- Bác sĩ Phạm Hồng Đức là chuyên gia chỉnh nha hàng đầu, đạt thứ hạng Red Diamond Invisalign Provider – top 1 Việt Nam và top 3 Đông Nam Á.
- Là thành viên của các hiệp hội chỉnh nha quốc tế như AAO, WFO, IAO.
- Đã điều trị thành công hơn hàng ngàn niềng răng, bao gồm nhiều trường hợp khớp cắn hở phức tạp.
Trang thiết bị hiện đại – hỗ trợ chẩn đoán và điều trị chính xác
- iTero 5D và iTero Lumina là hai công nghệ quét dấu răng tiên tiến nhất thế giới, giúp mô phỏng quá trình dịch chuyển răng và phát hiện sâu kẽ răng mà X-quang thường không thấy.
- Máy quét chỉ mất 60 giây để cho ra hình ảnh 3D chi tiết, hỗ trợ bác sĩ lên kế hoạch điều trị chính xác và nhanh chóng.
- Công nghệ TimeLapse và NIRI giúp theo dõi tiến trình niềng răng và phát hiện sớm các vấn đề tiềm ẩn.
👉 Nếu bạn đang quan tâm đến việc điều trị khớp cắn hở tại Nha khoa Thúy Đức, vui lòng liên hệ:
NHA KHOA THÚY ĐỨC
CS1: Số 64 Phố Vọng, phường Bạch Mai, Hà Nội
CS2: tầng 3, 4 toà GP Building 257 Giải Phóng, phường Bạch Mai, Hà Nội
093 186 3366- 096 3614 566
08:30 – 18:30 các ngày trong tuần
Từ thứ 2 – Chủ nhật
