Bọc răng sứ có niềng được không?- Chuyên gia giải đáp

Bọc răng sứ và niềng răng là hai phương pháp thẩm mỹ được quan tâm hàng đầu hiện nay giúp hàm răng trở nên trắng đều như ý. Tuy nhiên, một số khách hàng sau khi bọc răng sứ vẫn có nhu cầu niềng răng nhưng không biết bọc răng sứ có niềng được không? Tìm hiểu ngay câu trả lời đầy đủ nhất dưới đây bạn nhé.

Bọc răng sứ rồi có niềng được không?

Có thể. Răng đã bọc mão vẫn là một chiếc răng thật có chân răng nằm trong xương hàm. Khi bác sĩ tạo lực chỉnh nha phù hợp, toàn bộ răng, bao gồm chân răng, cùi răng thật và mão sứ phía trên – có thể dịch chuyển trong xương.

Điều này có nghĩa một người đã bọc một hoặc vài răng vẫn có thể được điều trị bằng mắc cài hoặc khay trong suốt nếu các răng đáp ứng đủ điều kiện.

Tuy nhiên, niềng trên răng đã phục hình có một số điểm cần đánh giá thêm so với răng nguyên vẹn:

• Mão sứ có còn chắc và sát khít không.
• Răng thật phía dưới còn bao nhiêu mô.
• Răng đã điều trị tủy hay chưa và điều trị tủy có ổn định không.
• Chân răng, xương và mô nha chu hiện tại thế nào.
• Có mão đơn lẻ hay cầu răng nối nhiều đơn vị.
• Vị trí răng sau chỉnh nha có làm mão hiện tại mất thẩm mỹ hoặc sai khớp cắn hay không.

Vì vậy, hai người cùng “đã bọc sứ” nhưng một người có thể niềng khá thuận lợi, trong khi người khác phải xử lý lại phục hình trước hoặc sau chỉnh nha.

Xem thêm: Bọc răng sứ là gì? Khi nào thực sự cần bọc?

Trường hợp nào sau bọc sứ vẫn có thể niềng thuận lợi?

Khả năng chỉnh nha không phụ thuộc đơn thuần vào việc “đã bọc bao nhiêu răng”, mà phụ thuộc vào chất lượng từng chiếc răng và kế hoạch cần thực hiện.

Nhìn chung, điều kiện thuận lợi hơn khi:

• Chỉ có một hoặc vài mão đơn lẻ.
• Mão còn chắc, không nứt, vỡ hoặc lung lay.
• Đường viền mão sát khít, không sâu răng thứ phát.
• Nướu và mô nha chu khỏe.
• Chân răng có hình dạng và chiều dài phù hợp.
• Nếu răng đã điều trị tủy thì vùng quanh chóp ổn định.
• Không có tổn thương chân răng đáng kể.

Trong những trường hợp này, bác sĩ có thể xử lý bề mặt mão để gắn mắc cài hoặc sử dụng khay trong suốt với attachment nếu cần.

Điểm cần nhớ là lực chỉnh nha tác động lên toàn bộ chiếc răng, chứ không phải chỉ “kéo chiếc mão sứ” ở phía trên.

Răng đã lấy tủy và bọc sứ có niềng được không?

Răng đã điều trị tủy không mặc nhiên mất khả năng dịch chuyển chỉnh nha. Răng di chuyển nhờ quá trình tái cấu trúc của dây chằng nha chu và xương quanh chân răng, không phụ thuộc vào việc tủy bên trong còn sống hay đã được điều trị.

Do đó, một răng đã lấy tủy vẫn có thể tham gia chỉnh nha nếu:

• Điều trị tủy đạt yêu cầu.
• Không có nhiễm trùng quanh chóp đang hoạt động.
• Chân răng đủ điều kiện.
• Mô nha chu khỏe.
• Phần phục hồi phía trên đủ ổn định.

Điều bác sĩ quan tâm không phải chỉ là “răng đã chết tủy”, mà là răng đó hiện có tiên lượng như thế nào.

Ví dụ, một răng đã điều trị tủy tốt và có mão ổn định có thể thuận lợi hơn nhiều so với một răng còn tủy sống nhưng đang viêm nha chu, lung lay hoặc có chân răng ngắn.

Bọc sứ toàn hàm rồi có niềng được không?

Đây là trường hợp phức tạp hơn nhiều so với chỉ có một vài mão.

Nếu gần như toàn bộ vùng răng cần chỉnh nha đã được phục hình bằng mão riêng lẻ, về mặt sinh học các chân răng vẫn có khả năng dịch chuyển. Nhưng bác sĩ phải cân nhắc:

• Khả năng gắn khí cụ lên nhiều bề mặt sứ.
• Khớp cắn hiện tại được thiết kế dựa trên vị trí răng cũ.
• Sau khi răng di chuyển, hình dạng mão hiện tại có còn phù hợp hay không.
• Các điểm tiếp xúc giữa những mão có bị thay đổi không.
• Có phải làm lại một phần hoặc toàn bộ phục hình sau chỉnh nha không.

Vì vậy, người đã bọc nhiều răng vẫn có thể được đánh giá chỉnh nha, nhưng kế hoạch thường mang tính phối hợp chỉnh nha – phục hình thay vì chỉ đơn giản gắn mắc cài lên toàn bộ răng sứ rồi kéo như răng tự nhiên.

Đây cũng là lý do nếu một người vừa có răng lệch, hô hoặc sai khớp cắn nhưng đồng thời muốn bọc sứ thẩm mỹ, nên đánh giá chỉnh nha trước khi làm hàng loạt mão.

Nếu đã làm cầu răng sứ thì có niềng được không?

Không nên trả lời đơn giản là “không thể”.

Cầu răng khác mão đơn lẻ ở chỗ nhiều đơn vị được nối cứng với nhau. Ví dụ, một cầu ba đơn vị có thể gồm hai răng trụ và một răng giả ở giữa.

Trong khi chỉnh nha lại cần kiểm soát vị trí từng răng theo kế hoạch.

Vì vậy, một cầu cố định có thể trở thành hạn chế nếu bác sĩ cần di chuyển các răng trụ độc lập với nhau.

Tùy trường hợp, bác sĩ có thể:

• Giữ nguyên cầu nếu các răng liên quan không cần dịch chuyển độc lập.
• Tháo cầu trước chỉnh nha.
• Cắt tách một cầu thành các đơn vị phù hợp hơn.
• Sử dụng phục hình tạm trong thời gian niềng.
• Làm cầu hoặc phục hình mới sau khi hoàn thành chỉnh nha.

Do đó, có cầu răng không đồng nghĩa hoàn toàn không niềng được, nhưng kế hoạch thường phải được thiết kế lại cẩn thận.

Tại sao có người phải thay răng sứ sau khi niềng?

Giả sử bạn có một răng cửa đang hơi lệch và đã được bọc mão để trông thẳng hơn. Hình dạng của chiếc mão đó được thiết kế dựa trên vị trí cũ của chân răng.

Khi chỉnh nha đưa chân răng về vị trí mới, chiếc mão cũ có thể:

• Không còn cân đối với răng bên cạnh.
• Có hình dáng không phù hợp hướng mới của răng.
• Tiếp xúc kẽ chưa tối ưu.
• Khớp cắn thay đổi.
• Đường viền nướu không còn hài hòa như trước.

Khi đó, việc thay mão sau chỉnh nha không có nghĩa quá trình niềng đã làm hỏng răng sứ. Đôi khi đây là một phần được dự kiến từ đầu của kế hoạch điều trị.

Đặc biệt với vùng răng cửa, bác sĩ có thể chủ động giữ mão hiện tại trong thời gian chỉnh nha rồi làm lại phục hình sau khi vị trí răng và nướu đã ổn định.

Niềng trên răng sứ có làm mão bị bung hoặc vỡ không?

Có thể xảy ra, nhưng không nên hiểu rằng niềng trên mão sứ luôn nguy hiểm.

Vấn đề thường gặp hơn là độ bám của khí cụ lên bề mặt sứ khác men răng tự nhiên. Vì thế bác sĩ cần sử dụng quy trình xử lý bề mặt và vật liệu gắn phù hợp với loại phục hình.

Trong quá trình điều trị có thể gặp:

• Mắc cài bong khỏi bề mặt mão.
• Attachment của khay trong suốt bong.
• Bề mặt sứ cần được đánh bóng lại sau tháo khí cụ.
• Mão vốn đã lỏng có thể bộc lộ vấn đề trong quá trình điều trị.

Việc một mắc cài bong khỏi mão không đồng nghĩa chiếc răng bên dưới bị tổn thương.

Ngược lại, nếu mão đã nứt, hở hoặc lung lay trước khi niềng thì cần xử lý trước, bởi một phục hình không ổn định sẽ khó tham gia điều trị lâu dài.

Những trường hợp nào cần xử lý răng sứ trước khi niềng?

Không phải mọi mão cũ đều có thể giữ nguyên.

Bác sĩ có thể đề nghị xử lý trước nếu phát hiện:

• Mão lung lay.
• Mão nứt hoặc vỡ.
• Đường viền hở.
• Sâu răng bên dưới hoặc quanh bờ mão.
• Viêm lợi kéo dài liên quan đến phục hình.
• Điều trị tủy cũ có vấn đề.
• Chốt hoặc cùi răng có tiên lượng kém.

Tùy trường hợp, mão có thể được sửa, thay tạm hoặc thay mới.

Điều quan trọng là không nên bắt đầu một liệu trình chỉnh nha kéo dài trên một chiếc răng vốn đã có tiên lượng không tốt mà chưa xử lý.

Nếu đang định niềng thì nên bọc sứ trước hay sau?

Nếu chiếc răng thực sự cần mão vì bị vỡ lớn, sâu lớn hoặc có chỉ định phục hình thì vẫn phải bảo vệ chiếc răng theo tình trạng thực tế.

Nhưng nếu mục đích bọc sứ chủ yếu là:

• Làm răng đang lệch trông thẳng hơn.
• Che khoảng thưa.
• Làm răng hô trông bớt chìa.
• Thay đổi hình thể trong khi bạn vẫn đang cân nhắc chỉnh nha.

thì nên khám chỉnh nha trước khi quyết định mài răng.

Lý do rất đơn giản: nếu sau đó vẫn niềng, vị trí các răng sẽ thay đổi và những mão được thiết kế theo vị trí cũ có thể phải làm lại.

Trong nhiều trường hợp phức tạp, trình tự hợp lý hơn là:

1. Điều trị sâu răng, nha chu và các bệnh lý cần thiết.
2. Chỉnh nha đưa răng về vị trí phù hợp.
3. Ổn định khớp cắn và mô nướu.
4. Phục hình cuối cùng cho những răng thực sự cần mão hoặc veneer.

Cách tiếp cận này có thể giúp bác sĩ tạo hình phục hình dựa trên vị trí răng cuối cùng và bảo tồn mô răng tốt hơn.

Răng sứ có làm thời gian niềng lâu hơn không?

Không có quy tắc rằng cứ có mão sứ thì thời gian chỉnh nha phải kéo dài hơn.

Thời gian phụ thuộc nhiều hơn vào:

• Tình trạng sai khớp cắn.
• Số răng cần dịch chuyển.
• Có nhổ răng hay không.
• Khoảng cần đóng.
• Tình trạng nha chu và xương.
• Mức độ hợp tác.
• Loại chuyển động cần thực hiện.

Một người chỉ có một mão sứ nhưng sai khớp cắn phức tạp có thể cần thời gian dài. Ngược lại, người có vài mão nhưng chỉ cần tinh chỉnh nhẹ có thể có kế hoạch ngắn hơn.

Vì vậy mão sứ không phải yếu tố duy nhất quyết định thời gian.

Đã bọc sứ nhưng răng bị hô: nên niềng hay làm lại sứ?

Nếu nguyên nhân hô nằm ở vị trí của răng hoặc tương quan hai hàm, làm lại một chiếc mão khác thường không giải quyết được chân răng đang nằm quá phía trước.

Trong trường hợp này, chỉnh nha có thể cần được đánh giá để đưa răng về vị trí phù hợp.

Ngược lại, nếu vị trí răng đã tốt nhưng chiếc mão cũ được thiết kế quá dày hoặc quá nhô ra ngoài, vấn đề có thể nằm ở chính phục hình. Khi đó, làm lại mão có thể hợp lý hơn việc niềng.

Do vậy, cùng là cảm giác “răng sứ bị hô” nhưng có hai nguyên nhân hoàn toàn khác nhau:

• Hô do vị trí răng: cần đánh giá chỉnh nha.
• Hô do hình dạng mão sứ: cần đánh giá phục hình.

Chẩn đoán đúng nguyên nhân giúp tránh tình trạng niềng một chiếc răng vốn không cần di chuyển hoặc làm lại sứ trong khi chân răng vẫn ở sai vị trí.

Niềng xong có chắc chắn phải làm lại răng sứ không?

Không.

Nếu mão:

• Vẫn sát khít.
• Hình thể phù hợp với vị trí răng mới.
• Khớp cắn tốt.
• Không bị tổn thương trong quá trình điều trị.
• Màu sắc và đường viền nướu vẫn hài hòa.

thì có thể tiếp tục sử dụng.

Ngược lại, bác sĩ có thể đề nghị làm lại nếu hình dạng mão không còn phù hợp sau khi răng được sắp xếp.

Điều này đặc biệt thường được cân nhắc ở vùng răng trước, nơi chỉ một khác biệt nhỏ về trục răng, đường viền nướu hay điểm tiếp xúc cũng ảnh hưởng rõ đến thẩm mỹ.