Trẻ sơ sinh khi đi tướt mọc răng thường đi kèm các triệu chứng đặc trưng như sốt, ho, quấy khóc… khiến các bậc cha mẹ lo lắng. Vậy tình trạng này là gì và cách điều trị như thế nào? Bài viết này của chúng tôi sẽ chia sẻ cho các bậc phụ huynh các thông tin về đi tướt mọc răng ở trẻ.
Mục lục
1. Trẻ đi tướt mọc răng là gì?
Trẻ đi tướt khi mọc răng là tình trạng trẻ đi ngoài phân lỏng hoặc sệt hơn bình thường, số lần đại tiện có thể tăng nhẹ trong giai đoạn răng bắt đầu nhú. Tuy nhiên, theo y học hiện đại, mọc răng không phải là nguyên nhân trực tiếp gây tiêu chảy. Hiện tượng này được cho là xảy ra do trẻ có xu hướng ngậm, cắn nhiều đồ vật để giảm cảm giác ngứa nướu, từ đó làm tăng nguy cơ đưa vi khuẩn, virus vào đường tiêu hóa.
Bên cạnh đó, sự thay đổi trong chế độ ăn, quá trình tập ăn dặm hoặc thời điểm miễn dịch thụ động từ mẹ suy giảm (thường trùng với giai đoạn mọc răng) cũng khiến trẻ dễ mắc các bệnh nhiễm khuẩn đường ruột hơn. Vì vậy, việc quy mọi trường hợp đi ngoài trong thời kỳ mọc răng là do mọc răng có thể khiến cha mẹ bỏ sót những nguyên nhân bệnh lý cần điều trị.
Nếu trẻ chỉ đi ngoài phân hơi lỏng, vẫn bú hoặc ăn tốt, chơi ngoan và không có dấu hiệu mất nước thì thường chỉ cần theo dõi và chăm sóc tại nhà. Ngược lại, nếu trẻ đi ngoài nhiều lần, phân toàn nước, sốt cao, nôn, có máu hoặc chất nhầy trong phân, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám và xác định nguyên nhân chính xác.
Hỏi đáp: Trẻ mọc răng sớm nhất là mấy tháng?
2. Dấu hiệu khi trẻ đi tướt mọc răng
Trẻ mọc răng đi tướt thường có các dấu hiệu dễ nhận biết sau:
- Đi ngoài nhiều hơn bình thường: Tần suất đại tiện tăng nhẹ, thường khoảng 3–5 lần/ngày, nhiều hơn so với thói quen của trẻ nhưng không liên tục với số lượng lớn.
- Phân mềm hoặc hơi lỏng: Phân sệt hoặc lỏng hơn bình thường, màu vàng hoặc vàng nâu, không có máu, không có nhiều chất nhầy, không có mùi hôi bất thường.
- Kéo dài trong thời gian ngắn: Tình trạng đi tướt thường chỉ xuất hiện 1–3 ngày, hiếm khi kéo dài quá 4–5 ngày nếu không có nguyên nhân bệnh lý khác.
- Trẻ vẫn bú hoặc ăn khá tốt: Mặc dù có thể hơi khó chịu do đau nướu, trẻ vẫn bú mẹ hoặc ăn uống tương đối bình thường, không bỏ bú hoàn toàn.
- Không có dấu hiệu mất nước: Môi vẫn ẩm, trẻ đi tiểu bình thường, mắt không trũng, vẫn tỉnh táo và đáp ứng tốt.
- Kèm các biểu hiện mọc răng điển hình: Nướu sưng đỏ, trẻ chảy nhiều nước dãi, thích cắn hoặc gặm đồ vật, hay đưa tay vào miệng, quấy khóc nhẹ và đôi khi ngủ không yên.
- Có thể sốt nhẹ: Một số trẻ có thân nhiệt tăng nhẹ (thường dưới 38°C), nhưng sốt cao không phải là dấu hiệu của mọc răng và cần nghĩ đến nguyên nhân nhiễm trùng khác.
Lưu ý: Nếu trẻ đi ngoài trên 6 lần/ngày, phân toàn nước, có máu hoặc nhiều chất nhầy, sốt ≥38,5°C, nôn nhiều, bỏ bú, li bì hoặc có dấu hiệu mất nước (khát nhiều, mắt trũng, tiểu ít, môi khô…), cha mẹ không nên cho rằng đây là hiện tượng “đi tướt mọc răng” mà cần đưa trẻ đi khám sớm để tìm nguyên nhân như tiêu chảy cấp do virus, vi khuẩn hoặc các bệnh lý đường tiêu hóa khác.
3. Trẻ đi tướt mọc răng có nguy hiểm không?
Trong đa số trường hợp, trẻ đi tướt trong giai đoạn mọc răng không nguy hiểm nếu chỉ là tình trạng đi ngoài nhẹ, kéo dài trong thời gian ngắn và trẻ vẫn ăn bú, vui chơi bình thường. Tuy nhiên, cha mẹ cần hiểu rằng mọc răng không phải là nguyên nhân trực tiếp gây tiêu chảy. Vì vậy, việc trẻ đi ngoài đúng thời điểm mọc răng không đồng nghĩa với việc nguyên nhân là do răng đang nhú.
Theo các chuyên gia nhi khoa, giai đoạn mọc răng (thường từ 6–24 tháng tuổi) cũng là thời điểm trẻ bắt đầu bò, tập đi, thường xuyên đưa tay hoặc đồ vật vào miệng để cắn nhằm giảm cảm giác ngứa nướu. Điều này làm tăng nguy cơ tiếp xúc với vi khuẩn, virus gây bệnh đường tiêu hóa. Đồng thời, đây cũng là giai đoạn miễn dịch thụ động từ mẹ giảm dần, khiến trẻ dễ mắc các bệnh nhiễm khuẩn hơn. Vì vậy, nhiều trường hợp tiêu chảy xuất hiện trùng với thời điểm mọc răng chỉ là sự trùng hợp về thời gian, chứ không phải do quá trình mọc răng gây ra.
Điều đáng lo ngại không phải là hiện tượng “đi tướt mọc răng”, mà là cha mẹ chủ quan cho rằng tiêu chảy là biểu hiện bình thường của mọc răng, từ đó bỏ qua những bệnh lý như tiêu chảy cấp do virus, vi khuẩn hoặc ngộ độc thực phẩm. Nếu không được theo dõi và xử trí kịp thời, trẻ có thể mất nước, rối loạn điện giải, ảnh hưởng đến sức khỏe, đặc biệt ở trẻ nhỏ dưới 2 tuổi.
Vì vậy, nếu trẻ chỉ đi ngoài phân hơi lỏng 2–4 lần/ngày trong 1–3 ngày, không sốt cao, không nôn, không có máu trong phân và vẫn bú, ăn, chơi bình thường thì cha mẹ có thể tiếp tục theo dõi, cho trẻ uống đủ nước và chăm sóc tại nhà. Ngược lại, nếu trẻ đi ngoài nhiều lần, phân toàn nước, sốt từ 38,5°C trở lên, nôn nhiều, bỏ bú, mệt lả hoặc có dấu hiệu mất nước (mắt trũng, môi khô, tiểu ít…), cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị sớm, thay vì cho rằng đây chỉ là hiện tượng mọc răng
4. Khi nào trẻ đi tướt mọc răng cần đi khám?
Khi trẻ có những dấu hiệu sau thì các bậc phụ huynh cần hết sức cẩn trọng và nên đưa trẻ đến các cơ sở y tế trong thời gian sớm nhất để kiểm tra và thăm khám kịp thời.
- Trẻ dưới 3 tháng tuổi và bị sốt trên 38 độ C.
- Trẻ hơn 3 tháng tuổi và bị sốt trên 39 độ C kéo dài.
- Trẻ sốt cao liên tục, co giật kèm tiêu chảy, nôn mửa, phát ban.
- Răng đã nhú lên nhưng các triệu chứng sốt vẫn còn, thậm chí còn nặng hơn.
- Trẻ nhủ nhiều, ngủ li bì, quấy khóc không ngừng và không dỗ được trẻ.
- Trẻ tiêu chảy nhiều hơn 5 ngày và không đỡ, có máu lẫn trong phân.
- Trẻ bị sụt cân đáng kể.
Đọc thêm: Cách hạ sốt khi trẻ mọc răng
5. Trẻ đi tướt mọc răng bao lâu thì khỏi?
Nếu tình trạng đi tướt chỉ liên quan đến giai đoạn mọc răng và không có bệnh lý tiêu hóa kèm theo, trẻ thường tự cải thiện sau 1–3 ngày, hiếm khi kéo dài quá 4–5 ngày. Trong thời gian này, trẻ vẫn bú hoặc ăn bình thường, không sốt cao, không nôn và không có dấu hiệu mất nước.
Ngược lại, nếu trẻ đi ngoài kéo dài trên 48–72 giờ, số lần đại tiện ngày càng nhiều, phân toàn nước, có máu hoặc chất nhầy, kèm sốt, nôn, bỏ bú hoặc mệt lả thì không nên cho rằng nguyên nhân là do mọc răng. Đây có thể là dấu hiệu của tiêu chảy cấp hoặc bệnh lý đường tiêu hóa khác và cần đưa trẻ đi khám để được chẩn đoán, điều trị kịp thời.
6. Trẻ đi tướt mọc răng có cần chữa không? Cha mẹ nên làm gì?
Nếu trẻ chỉ đi ngoài nhẹ trong giai đoạn mọc răng, vẫn bú hoặc ăn tốt, không sốt cao, không nôn và không có dấu hiệu mất nước thì không cần điều trị đặc hiệu. Điều quan trọng là theo dõi sát và chăm sóc đúng cách, bởi bản thân mọc răng không phải là nguyên nhân gây tiêu chảy.
Cha mẹ nên thực hiện các biện pháp sau:
- Cho trẻ bú mẹ hoặc uống đủ nước để bù lượng nước mất qua phân. Với trẻ bị đi ngoài nhiều hơn bình thường, có thể cho uống dung dịch bù nước điện giải (ORESOL) theo hướng dẫn của nhân viên y tế.
- Tiếp tục chế độ ăn phù hợp với lứa tuổi, không nên kiêng ăn hoặc ép trẻ nhịn ăn vì có thể làm trẻ thiếu năng lượng và chậm hồi phục.
- Giữ vệ sinh tay, đồ chơi và các vật trẻ thường ngậm cắn để hạn chế nguy cơ nhiễm vi khuẩn, virus đường tiêu hóa.
- Theo dõi số lần đi ngoài, tính chất phân và tình trạng toàn thân của trẻ để phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường.
Đặc biệt, không tự ý dùng thuốc cầm tiêu chảy, kháng sinh hoặc các bài thuốc dân gian khi chưa có chỉ định của bác sĩ. Nếu trẻ đi ngoài nhiều lần, tiêu chảy kéo dài trên 2–3 ngày, sốt cao, nôn, bỏ bú, phân có máu hoặc có dấu hiệu mất nước, cha mẹ cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị kịp thời.
Tìm hiểu thêm: Các câu thần chú mọc răng không sốt
7. Trẻ đi tướt mọc răng không nên làm gì?
Mặc dù việc bổ sung dinh dưỡng là hết sức cần thiết đối với trẻ trong thời gian mọc răng đi tướt nhưng các bậc cha mẹ cần lưu ý một số vấn đề sau:
- Không nên cho trẻ còn bú sữa mẹ sử dụng thực phẩm chứa nhiều đường, đồ uống có ga, chất kích thích… Siro, bánh, mứt, kẹo, nước ngọt có là thủ phạm khiến cho tình trạng đi ngoài của trẻ ngày càng tệ hơn do tăng áp lực thẩm thấu ở đường ruột.
- Các loại trái cây như mít, xoài, chuối, lê… chứa nhiều đường không nên sử dụng khi trẻ đi tướt mọc răng.
- Tránh các thực phẩm tanh như cua, ốc, tôm, cá… vì lớp chất nhầy trên bề mặt hải sản thường chứa các loại vi khuẩn đường ruột như shigella, salmonella…
- Không để trẻ uống đồ lạnh. Trừ chườm lạnh bằng khăn nếu thấy trẻ khó chịu ở răng.
- Không nên ủ ấm, đắp thêm chăm cho con vì có thể làm con bị sốt cao hơn.
Lời kết:
Trẻ mọc răng là tình trạng sức khỏe phổ biến và thường đi kèm các triệu chứng như bài viết đã nêu trên. Hy vọng các bậc cha mẹ đã có thêm hiểu biết về tình trạng trẻ đi tướt mọc răng và có những biện pháp chăm sóc trẻ phù hợp trong giai đoạn này. Đặc biệt, các bậc phụ huynh cũng không nên chủ quan mà cần chú ý theo dõi sức khỏe của con để nhanh chóng có những biện pháp xử lý phù hợp nhất.
Đọc tiếp bài viết: Trẻ 10 tháng không thấy mọc răng sữa có sao không?
