Một số trường hợp khi đến niềng răng sẽ được bác sĩ chỉ định mài kẽ răng. Băn khoăn không biết mài kẽ răng là gì? Có ảnh hưởng đến sức khỏe răng miệng? Quy trình thực hiện ra sao? Vậy thì đừng bỏ qua đầy đủ thông tin chi tiết và chính xác nhất mà chuyên gia tư vấn dưới đây nhé.
Mục lục
Giải đáp cụ thể mài kẽ răng là gì?
Trước khi đi vào tìm hiểu mài kẽ răng là gì, bạn cần biết cấu trúc của một chiếc răng và vị trí sẽ mài kẽ răng là ở đâu.
Một chiếc răng hoàn chỉnh của chúng ta bao gồm 3 phần: men răng, ngà răng và tủy răng.
- Men răng là lớp mô cứng nhất trên cơ thể người. Thậm chí chúng được đánh giá cứng hơn xương khi cấu tạo từ 99% tinh thể Hydroxyapatitle và 1% chất hữu cơ, nước.
- Ngà răng nằm ở bên trong lớp men răng. Độ cứng của ngà răng chỉ đứng sau men răng và tương đương độ cứng của xương. Ngà răng được cấu tạo bởi 97% là tinh thể Hydroxyapatitle và 3% chất hữu cơ, nước. Bên trong ngà răng còn có đầu mút của các dây thần kinh ở trong ống ngà.
- Tủy răng nằm trong cùng chứa nhiều dây thần kinh.
Khi mài kẽ răng, bác sĩ sẽ chỉ tác dụng vào phần men răng, không tác dụng vào ngà răng và tủy răng. Mài kẽ răng hay cắt kẽ răng có tên tiếng Anh “Interproximal Reduction- IPR”. Nếu muốn tìm kiếm thêm thông tin bạn có thể gõ cụm từ này trên các thanh tìm kiếm. Với kĩ thuật này, men răng được mài bớt từ 0.3 – 0.5mm, lớn hơn hoặc nhỏ hơn trước khi niềng răng. Số lượng răng cần mài dao động tùy vào từng trường hợp khác nhau sau khi đã qua thăm khám cẩn thận.
Mục đích của mài kẽ răng là gì?
Tiếp đến chúng ta sẽ tìm hiểu xem tại sao lại phải mài kẽ răng. Thực chất, việc mài kẽ răng có nhiều mục đích khác nhau.
– Tạo khoảng làm đều cung răng
Khi nhắc đến tạo khoảng làm đều cung răng, bạn sẽ thấy bác sĩ nhắc đến như nhổ răng, nong hàm, di xa một hàm, hai hàm. Tuy nhiên nếu như không cần nhiều khoảng răng đến mức độ như vậy thì bác sĩ chỉ định mài kẽ răng để làm đều cung răng. Khi thực hiện, tỉ lệ mài rất nhỏ trong giới hạn men răng nên khoảng tạo ra nhỏ hơn so với các phương pháp khác.
– Tạo hình thẩm mỹ răng
Ví dụ như răng cửa hàm trên có hình dạng tam giác hoặc bị mất cân xứng, mất hài hòa về kích thước răng do tỉ lệ về chiều ngang của thân răng quá lớn. Lúc đó, bác sĩ cũng chỉ định mài kẽ răng để răng thon gọn hơn. Tỉ lệ giữa chiều ngang và chiều dọc của răng được hài hòa hơn.
– Tam giác đen ở giữa răng
Ngoài ra, nếu hàm răng của bạn có các tam giác đen do dùng tăm lâu ngày, bệnh viêm nha chu. Mài kẽ răng lúc này nhằm đóng các khoảng tam giác đen này lại.
– Chỉnh sửa sự sai biệt chỉ số Bolton
Mài kẽ răng giúp cho kích thước răng hàm trên và hàm dưới được cân đối. Thử so sánh một chút, răng hàm trên là cái vung, còn răng hàm dưới là cái nồi. Nếu vung quá lớn, quá bé hoặc nồi quá lớn, quá bé thì sẽ không thể đậy lại được một cách chính xác. Đây chính là sự sai biệt về kích thước giữa răng hàm trên và răng hàm dưới. Bác sĩ sẽ đưa ra chỉ định mài kẽ để chỉnh sửa sự sai biệt giúp răng có được đúng kích thước mong muốn.
Dụng cụ nào thường dùng để mài kẽ răng
Mài bằng tay
Mài kẽ răng bằng tay thường dùng các dụng cụ thủ công nhỏ, giúp nha sĩ kiểm soát chính xác và hạn chế tổn thương men răng. Các dụng cụ phổ biến gồm:
- Dải mài kẽ: Là dải mỏng bằng kim loại hoặc nhựa có mặt nhám, dùng chà vào giữa các răng. Có nhiều độ nhám khác nhau, dùng cho mài thô hoặc mài tinh.
- Dụng cụ mài dạng tay nhỏ: Giúp tạo hoặc nới rộng khoảng trống nhỏ giữa răng. Thích hợp với những kẽ răng hẹp, khó tiếp cận bằng máy.
- Dải mài tay phủ hạt kim cương tổng hợp: Mặt nhám giúp mài răng nhanh nhưng vẫn kiểm soát được lực.
Mài bằng máy
Mài bằng máy dùng các thiết bị cơ học hoặc điện để rút ngắn thời gian và đạt độ chính xác cao. Dụng cụ phổ biến gồm:
- Tay khoan tốc độ cao với đầu mài: Đầu mài bằng kim loại cứng, dùng để mài men răng giữa các kẽ. Có thể điều chỉnh tốc độ để kiểm soát lực mài.
- Tay khoan tốc độ thấp với dải mài: Dùng cho mài tinh, làm mịn bề mặt sau khi mài thô.
- Hệ thống mài kẽ cơ điện chuyên dụng: Có thanh mài hoặc dải mài gắn vào máy, dễ điều chỉnh khoảng trống và độ sâu mài.
Tỉ lệ mài kẽ răng chuẩn nhất
Mài kẽ răng là kĩ thuật tương đối khó đòi hỏi bác sĩ cần có kiến thức, chuyên môn cùng sự tỉ mỉ, chỉn chu trong công việc. Nếu đang thắc mắc tỉ lệ mài kẽ răng khoảng bao nhiêu thì tìm hiểu các chỉ số dưới đây:
– Với răng cần mài là răng cửa và răng nanh thì tỉ lệ mài răng tối đa như sau:
- Phần cổ răng: Khoảng từ 0.6 mm – 0.8 mm
- Phần thân răng: Khoảng từ 1 mm – 1.3 mm
- Phần cạnh rìa cắn: Khoảng từ 1.2 mm – 1.6 mm
– Với răng cần mài là răng hàm thì tỉ lệ mài răng tối đa như sau:
- Phần cổ răng: Khoảng từ 0.6 mm – 0.8 mm
- Phần thân răng: Khoảng từ 1.3 mm – 1.6 mm
- Phần cạnh rìa cắn: Khoảng từ 1.4 mm – 1.8 mm
Răng nào được lựa chọn để xẻ kẽ?
Có phải răng nào cũng được chỉ định để xẻ kẽ hay không là băn khoăn của nhiều người. Thực chất, việc chọn răng nào, ở vị trí nào còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố.
- Vị trí, kích thước của răng thừa là vùng hàm trên hay hàm dưới
- Độ cân xứng của răng
- Độ dày men răng của các răng
- Tình trạng sâu răng hoặc vệ sinh răng miệng của bệnh nhân
Trước khi thực hiện, bác sĩ sẽ kiểm tra, chụp phim X – quang cẩn thận. Tiếp đó lên kế hoạch mài kẽ răng một cách tỉ mỉ, chi tiết nhất.
Một số trường hợp chống chỉ định khi mài kẽ răng bạn cần biết:
- Trường hợp người có buồng tủy răng lớn, đặc biệt là trẻ em
- Trường hợp người vệ sinh răng miệng kém, sâu răng kẽ nhiều
- Trường hợp người có men răng kém khoáng hóa
- Trường hợp người mòn răng nhiều, răng bị ê buốt, nhạy cảm với các kích thích
Quy trình mài kẽ răng được thực hiện như thế nào?
Thời điểm thực hiện mài kẽ có thể linh hoạt, tùy theo đánh giá của bác sĩ và tình trạng răng của từng bệnh nhân. Nó có thể được thực hiện ở giai đoạn đầu để tạo khoảng trống ban đầu cho răng chen chúc, ở giữa quá trình khi cần tinh chỉnh các kẽ răng, hoặc gần cuối niềng răng để hoàn thiện sắp xếp răng đều và cân chỉnh khoảng cách.
- Đánh giá tình trạng răng: bác sĩ quan sát, đo khoảng trống cần tạo.
- Thực hiện mài kẽ: mài tay hoặc máy, từng kẽ răng, nhẹ nhàng, kiểm soát kỹ.
- Kiểm tra và điều chỉnh: đánh giá khoảng trống sau mài, đảm bảo răng có thể di chuyển theo kế hoạch niềng.
Như vậy, mặc dù có trình tự, toàn bộ quá trình vẫn rất đơn giản, ít ảnh hưởng tới bệnh nhân, không giống các quy trình nha khoa phức tạp khác.
Những câu hỏi liên quan đến mài kẽ răng
Mài kẽ răng có đau không?
Hầu hết các ca mài kẽ răng dùng tay (dải mài, strip tay) chỉ là mài rất nhẹ, để tạo khoảng trống nhỏ vài phần mm.
Khi thực hiện, bệnh nhân thường chỉ cảm thấy rung nhẹ hoặc áp lực nhỏ ở giữa các răng.
Một số trường hợp mài bằng máy hoặc cần tạo khoảng trống lớn hơn có thể gây ê nhẹ, nhưng vẫn hiếm khi trở nên khó chịu.
Mài kẽ răng có nguy hiểm cho sức khỏe?
Như đã trình bày ở trên, mỗi chiếc răng được cấu tạo gồm 3 lớp lần lượt từ ngoài vào trong là men răng, ngà răng, tủy răng. Quá trình mài kẽ răng chỉ thực hiện ở phần men răng ngoài cùng với tỉ lệ nhất định nên không ảnh hưởng đến ngà răng hay tủy răng. Tiếp đến bác sĩ mới tiến hành gắn khí cụ niềng răng nhằm rút ngắn tối đa thời gian chỉnh nha. Điều bạn cần làm là chọn địa chỉ nha khoa thực sự uy tín thì không cần lo lắng sau khi mài kẽ răng sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe.
Mài kẽ răng có làm răng yếu đi?
Một số người cũng lo lắng mài kẽ răng có thể làm răng yếu đi. Điều này là sai lầm. Nếu bác sĩ mài đúng phương pháp, đúng tỉ lệ thì hoàn toàn không làm ảnh hưởng đến cấu trúc men răng. Thực chất việc mài kẽ răng chỉ là loại bỏ bớt một phần men răng rất nhỏ. Điều này không tác động đến ngà răng hay tủy răng nên không làm cho răng yếu đi.
Mài kẽ răng có gây sâu răng?
Trên bề mặt men răng có độ bóng nhất định. Cũng nhờ vậy mà hạn chế mảng bám tích tụ. Sau khi tiến hành mài kẽ răng và niềng răng thì các răng sẽ sát khít với nhau, không để cho vi khuẩn xâm nhập. Bạn chú ý vệ sinh răng miệng sạch sẽ, đúng cách là được nhé.
Tìm hiểu thêm: Thủ thuật nong hàm khi niềng răng
Những lưu ý sau khi mài kẽ răng
Thủ thuật này gần như không ảnh hưởng tới ăn uống và sinh hoạt.
- Người niềng răng vẫn có thể ăn bình thường, chỉ cần lưu ý tránh thức ăn quá cứng hoặc dính ngay sau thủ thuật nếu men răng còn nhạy cảm.
- Tâm lý bệnh nhân thường yên tâm hơn vì thủ thuật rất nhanh và đơn giản, thường kéo dài vài phút cho mỗi khoảng kẽ cần mài.
Chăm sóc sau khi mài kẽ răng
- Vệ sinh răng bình thường, nhưng cẩn thận khi đánh răng ở các kẽ vừa mài.
- Nếu răng nhạy cảm nhẹ, có thể dùng kem đánh răng dành cho răng nhạy cảm trong vài ngày đầu.
- Kiểm tra định kỳ với nha sĩ khi tái khám niềng răng.
- Không cần dùng thuốc hay gel đặc biệt nếu không có ê buốt nặng.
Nếu có bất kỳ câu hỏi hay thắc mắc liên quan đến vấn đề niềng răng, vui lòng liên hệ HOTLINE 093.186.3366 – 086.690.7886 hoặc đăng ký tư vấn (không mất phí) với bác sĩ Đức AAO để được hỗ trợ sớm nhất ĐĂNG KÝ
