Nếu bạn có 4 chiếc răng khôn đều mọc lệch, mọc ngầm thì liệu có thể đồng thời nhổ 4 răng khôn cùng lúc được không? Điều này có gây nguy hiểm gì hay không? Cùng Nha Khoa Thúy Đức tìm hiểu nhé!
Nhổ 4 răng khôn cùng lúc có được không?
Có. Trong thực hành phẫu thuật răng miệng, việc loại bỏ cả 4 răng khôn trong cùng một lần điều trị là phương án có thể được lựa chọn khi phù hợp.
Nhưng bác sĩ sẽ không quyết định chỉ dựa vào số lượng răng.
Bốn chiếc răng khôn của cùng một người có thể có độ khó rất khác nhau. Ví dụ:
Hai răng hàm trên đã mọc tương đối hoàn toàn và có thể lấy khá thuận lợi.
Một răng hàm dưới mọc lệch nhưng chân răng cách xa ống thần kinh.
Răng hàm dưới còn lại nằm ngang, ngầm sâu và chân răng sát dây thần kinh răng dưới.
Trên giấy tờ vẫn là “nhổ 4 răng khôn”, nhưng đây hoàn toàn không giống một trường hợp có bốn răng đã mọc gần hết và chân răng đơn giản.
Do đó bác sĩ thường đánh giá từng răng riêng biệt rồi mới đánh giá tổng thể cả ca.
Có phải cả 4 răng khôn đều nên nhổ?
Không. Đây là điểm cần phân biệt trước khi bàn tới chuyện nhổ cùng lúc.
Một răng khôn không cần loại bỏ chỉ vì nó là “răng số 8”. Nếu răng mọc hoàn toàn, có chức năng, vệ sinh được, không gây sâu răng, viêm nha chu hoặc ảnh hưởng đến răng số 7 thì bác sĩ có thể lựa chọn theo dõi.
Ngược lại, việc nhổ thường được cân nhắc khi răng khôn:
Sâu lớn hoặc không thể phục hồi.
Gây viêm quanh thân răng tái diễn.
Mọc lệch làm vùng giữa răng số 7 và số 8 khó vệ sinh.
Gây sâu hoặc tổn thương nha chu ở răng số 7.
Có nang hoặc bệnh lý liên quan.
Gây tiêu chân răng kế cận.
Không có khả năng mọc vào vị trí chức năng và được đánh giá có nguy cơ gây bệnh về sau.
Cản trở một kế hoạch phẫu thuật hoặc chỉnh nha cụ thể.
Hướng dẫn của NICE tại Anh thậm chí khuyến cáo không nên nhổ dự phòng thường quy những răng khôn mọc ngầm nhưng hoàn toàn không có bệnh lý.
Trong khi đó, AAOMS – Hiệp hội Phẫu thuật Miệng và Hàm mặt Hoa Kỳ nhấn mạnh việc đánh giá triệu chứng, bệnh lý, chức năng của răng, nguy cơ nếu tiếp tục giữ và nguy cơ của phẫu thuật trước khi đưa ra quyết định.
Hai cách tiếp cận có khác nhau ở một số răng không triệu chứng, nhưng đều cho thấy một nguyên tắc quan trọng: không nên áp dụng công thức “có răng khôn = phải nhổ”.
Khi nào có thể cân nhắc nhổ cả 4 răng khôn trong một lần?
Phương án này thường thuận lợi hơn khi có sự kết hợp của các yếu tố sau.
Cả 4 răng đều có lý do hợp lý để loại bỏ
Đây là điều kiện đầu tiên.
Nếu chỉ hai chiếc có bệnh lý còn hai chiếc hoàn toàn khỏe mạnh, bác sĩ cần giải thích rõ lợi ích và nguy cơ của việc loại bỏ thêm hai răng đó thay vì mặc định “đã nhổ thì nhổ luôn cả 4”.
Sức khỏe toàn thân cho phép
Bác sĩ cần biết các bệnh lý và thuốc người bệnh đang sử dụng, đặc biệt là:
Rối loạn đông máu.
Thuốc chống đông hoặc chống kết tập tiểu cầu.
Bệnh tim mạch.
Đái tháo đường.
Bệnh gan, thận.
Tiền sử dị ứng thuốc.
Thuốc điều trị dài hạn.
Có bệnh nền không đồng nghĩa chắc chắn không thể nhổ 4 răng. Vấn đề là bệnh có được kiểm soát không và kế hoạch phẫu thuật có cần điều chỉnh hay phối hợp với bác sĩ điều trị hay không.
Tổng độ khó của 4 răng ở mức có thể kiểm soát trong một cuộc phẫu thuật
Đây là yếu tố rất quan trọng nhưng người bệnh thường ít chú ý.
Bác sĩ sẽ xem:
Răng đã mọc hay còn nằm trong xương.
Hướng mọc.
Độ sâu của răng ngầm.
Hình dạng và số lượng chân răng.
Khoảng cách với răng số 7.
Tương quan với ống thần kinh răng dưới.
Tương quan của răng hàm trên với xoang hàm.
Lượng xương cần mở để lấy răng.
Nếu cả 4 chiếc đều tương đối thuận lợi, nhổ cùng lúc rất khác so với bốn chiếc đều mọc ngầm phức tạp.
Trường hợp nào nên cân nhắc chia thành 2 lần?
Chia thành hai buổi không có nghĩa bác sĩ “không đủ khả năng nhổ 4 chiếc”. Trong một số trường hợp đây lại là lựa chọn hợp lý để giảm gánh nặng phẫu thuật cho người bệnh.
Có nhiều răng ngầm khó, đặc biệt ở hàm dưới
Răng khôn hàm dưới thường cần chú ý nhiều hơn vì nằm gần ống thần kinh răng dưới.
Nếu hai răng hàm dưới đều ngầm sâu, phải mở xương nhiều hoặc có tương quan gần thần kinh, việc kết hợp thêm hai phẫu thuật khác trong cùng một buổi có thể làm cuộc điều trị dài và nặng hơn.
Người bệnh khó chịu khi phải phẫu thuật cả hai bên miệng
Nếu nhổ cả bên phải và bên trái cùng lúc, người bệnh sẽ không còn một bên hoàn toàn bình thường để nhai trong những ngày đầu.
Đây không phải nguy hiểm, nhưng có thể khiến ăn uống bất tiện hơn.
Nếu chia hai lần theo từng bên, bạn có thể nhai ở bên còn lại trong thời gian bên vừa nhổ hồi phục.
Thời gian phẫu thuật dự kiến kéo dài
Không có quy định rằng nhổ 4 răng khôn phải mất đúng 60 hay 80 phút.
Một chiếc răng mọc thuận lợi có thể được lấy khá nhanh, trong khi một răng ngầm sâu phải mở xương, chia thân hoặc chia chân răng có thể mất nhiều thời gian hơn.
Do đó thời gian phải được ước lượng sau khi xem phim thay vì đưa ra một con số cố định cho mọi bệnh nhân.
Có vấn đề sức khỏe cần hạn chế phạm vi phẫu thuật
Ở một số người, bác sĩ có thể muốn giảm số lượng vị trí phẫu thuật trong một buổi hoặc lựa chọn hình thức gây tê – an thần phù hợp hơn.
Khi đó chia nhiều lần có thể có lợi hơn.
Nhổ 4 răng khôn một lần hay chia 2 lần tốt hơn?
Không có phương án nào tốt tuyệt đối.
Nhổ 4 răng cùng lúc Chia thành 2 lần
Chỉ trải qua một cuộc phẫu thuật Mỗi lần can thiệp ít vị trí hơn
Một giai đoạn sưng đau và hồi phục Có thể giữ một bên để nhai trong giai đoạn đầu
Ít lần xin nghỉ và tái khám phẫu thuật hơn Phù hợp nếu tổng độ khó của cả 4 răng quá lớn
Hai bên hàm đều có thể khó chịu cùng lúc Phải trải qua gây tê/phẫu thuật và hồi phục hai lần
Cuộc phẫu thuật có thể dài hơn Tổng thời gian điều trị kéo dài hơn
Nếu cả bốn chiếc đều có chỉ định và mức độ khó phù hợp, nhổ cùng một lần có lợi ở chỗ gom toàn bộ quá trình hồi phục vào một giai đoạn.
Ngược lại, nếu cả hai răng hàm dưới đều phức tạp hoặc tổng mức độ can thiệp cao, chia ca có thể khiến từng lần điều trị nhẹ hơn.
Trước khi quyết định nhổ 4 răng, bác sĩ cần kiểm tra gì?
Khám trực tiếp trong miệng
Bác sĩ đánh giá tình trạng mọc của từng răng, lợi xung quanh, sâu răng, nha chu, khả năng há miệng và tình trạng răng số 7 kế cận.
Chụp phim X-quang
Phim toàn cảnh thường giúp bác sĩ quan sát được cả bốn răng khôn trong tương quan với xương hàm và các cấu trúc xung quanh.
Đặc biệt với răng hàm dưới, bác sĩ cần quan sát tương quan giữa chân răng và ống thần kinh răng dưới.
Nếu hình ảnh hai cấu trúc chồng lấp hoặc cần đánh giá chính xác hơn theo không gian ba chiều, bác sĩ có thể cân nhắc CBCT.
CBCT không phải xét nghiệm bắt buộc cho tất cả người nhổ răng khôn.
Khai thác bệnh sử và thuốc đang dùng
Người bệnh nên chủ động báo cho bác sĩ tất cả thuốc đang sử dụng, kể cả thuốc không liên quan trực tiếp tới răng.
Đặc biệt, không tự ngừng thuốc chống đông hoặc các thuốc điều trị bệnh mạn tính chỉ để chuẩn bị nhổ răng nếu chưa được bác sĩ hướng dẫn.
Nhổ 4 răng khôn cùng lúc có đau hơn nhiều không?
Trong lúc thực hiện, mục tiêu của gây tê là giúp vùng phẫu thuật không còn cảm giác đau.
Người bệnh vẫn có thể cảm nhận lực ấn, rung hoặc thao tác trong miệng nhưng không nên chịu đau sắc nhọn trong suốt quá trình. Nếu còn đau, cần báo cho bác sĩ để bổ sung gây tê.
Sau khi thuốc tê hết tác dụng, nhổ 4 vị trí đương nhiên có thể tạo ra phạm vi sưng và khó chịu rộng hơn so với chỉ nhổ một chiếc đơn giản.
Tuy nhiên mức đau còn phụ thuộc rất nhiều vào độ khó từng răng.
Ví dụ, nhổ bốn răng đã mọc tương đối thuận lợi có thể nhẹ nhàng hơn một ca chỉ nhổ một răng hàm dưới nằm ngang sâu trong xương.
Sưng đau thường kéo dài bao lâu?
Theo hướng dẫn dành cho bệnh nhân của NHS, sau nhổ răng khôn có thể xuất hiện đau, sưng, bầm, cứng hàm và khó nhai. Đau và sưng thường bắt đầu cải thiện sau khoảng 1–2 ngày, mặc dù một số triệu chứng có thể tồn tại đến khoảng hai tuần.
Nhổ 4 chiếc cùng lúc có thể khiến giai đoạn 2–3 ngày đầu bất tiện hơn về ăn uống do cả hai bên đều đang lành thương.
Tuy nhiên người bệnh chỉ cần trải qua giai đoạn này một lần thay vì lặp lại sau một cuộc phẫu thuật thứ hai.
Nhổ 4 răng khôn cùng lúc có nguy hiểm hơn không?
Không thể kết luận đơn giản rằng nhổ 4 chiếc nguy hiểm gấp 4 lần nhổ một chiếc.
Nguy cơ của mỗi vị trí phụ thuộc chủ yếu vào giải phẫu và độ khó của chính chiếc răng đó.
Ví dụ:
Tổn thương thần kinh chủ yếu liên quan tới các răng hàm dưới nằm sát ống thần kinh.
Thông xoang liên quan nhiều hơn tới một số răng khôn hàm trên có chân gần xoang.
Viêm ổ răng khô thường đáng quan tâm hơn ở ổ nhổ răng hàm dưới.
Tuy vậy, khi nhổ nhiều răng cùng lúc, người bệnh có nhiều vùng phẫu thuật cần lành thương hơn, do đó việc chăm sóc và theo dõi sau mổ cần kỹ hơn.
Viêm ổ răng khô
Cục máu đông hình thành trong ổ nhổ răng có vai trò bảo vệ xương và hỗ trợ lành thương.
Nếu cục máu đông không hình thành tốt hoặc bị mất sớm, người bệnh có thể xuất hiện đau dữ dội vài ngày sau nhổ, thường gọi là viêm ổ răng khô.
Nhiễm trùng
Dấu hiệu đáng lưu ý là đau và sưng tăng dần thay vì giảm, sốt, chảy mủ hoặc có vị hôi bất thường trong miệng.
Không phải cứ nhổ 4 răng là bắt buộc phải sử dụng kháng sinh. Việc có cần thuốc hay không phải dựa vào tình trạng lâm sàng và chỉ định của bác sĩ.
Tổn thương thần kinh
Với răng khôn hàm dưới, chân răng có thể nằm gần dây thần kinh răng dưới.
Nếu dây thần kinh bị kích thích hoặc tổn thương, bệnh nhân có thể thấy tê hoặc châm chích vùng môi dưới và cằm. Phần lớn trường hợp nếu xảy ra có thể hồi phục, nhưng tổn thương kéo dài vẫn là biến chứng cần được giải thích trước ở những răng nguy cơ cao.
Thông với xoang hàm
Một số chân răng khôn hàm trên nằm rất gần sàn xoang. Sau nhổ có thể hình thành đường thông giữa miệng và xoang, mặc dù đây không phải biến chứng thường gặp.
Piezotome có giúp nhổ 4 răng khôn nhẹ nhàng hơn không?
Piezotome hay piezosurgery là thiết bị sử dụng dao động siêu âm để cắt mô cứng như xương một cách có kiểm soát.
Cần hiểu đúng rằng thiết bị này có tác động vào xương – đây chính là chức năng của nó. Điểm khác biệt là đầu cắt piezo có khả năng cắt xương chọn lọc hơn và giúp bác sĩ thao tác chính xác quanh các vùng giải phẫu quan trọng.
Piezotome không biến một ca răng ngầm khó thành “không phẫu thuật”, cũng không thể loại bỏ hoàn toàn nguy cơ tổn thương thần kinh, sưng hoặc đau.
Tuy nhiên đây là một công cụ có thể hữu ích trong những ca cần mở xương.
Theo một tổng hợp nghiên cứu của Đại học Bari và Đại học Campania công bố năm 2024, piezosurgery có xu hướng giúp giảm đau, sưng và hạn chế há miệng sau phẫu thuật răng khôn so với dụng cụ xoay truyền thống, đổi lại thời gian phẫu thuật có thể dài hơn.
Do đó, lợi ích nên được hiểu là hỗ trợ giảm sang chấn trong những bước phù hợp, không phải “nhổ Piezotome thì chắc chắn không sưng, không đau và không biến chứng”.
Đọc thêm: Nhổ răng khôn sưng mặt mấy ngày?
Nhổ 4 răng khôn có phải khâu cả 4 vị trí không?
Không nhất thiết.
Việc có khâu hay không phụ thuộc vào cách lấy từng răng.
Răng đã mọc và được lấy ra mà không cần mở vạt lớn có thể không cần khâu. Ngược lại, răng ngầm cần rạch nướu, mở xương hoặc chia răng thường có khả năng cần khâu cao hơn.
Vì vậy trong cùng một ca nhổ 4 răng, có thể có vị trí cần khâu và vị trí không cần.
Xem thêm: Nhổ răng khôn có phải khâu không?
Câu hỏi thường gặp
Nhổ 4 răng khôn cùng lúc có bị yếu người không?
Nhổ răng không làm cơ thể “mất sức” theo nghĩa mất đi một cơ quan quan trọng. Tuy nhiên một ca phẫu thuật nhiều vị trí có thể khiến bạn mệt, khó ăn và ngủ không thoải mái trong những ngày đầu. Ăn uống đủ dinh dưỡng, uống đủ nước và nghỉ ngơi giúp quá trình hồi phục thuận lợi hơn.
Nhổ 4 răng khôn có ảnh hưởng khả năng ăn nhai lâu dài không?
Nếu các răng khôn không tham gia chức năng ăn nhai đáng kể và được chỉ định loại bỏ đúng, việc nhổ chúng thường không làm giảm khả năng nhai lâu dài. Trong những ngày đầu, ăn nhai khó hơn chủ yếu do vùng phẫu thuật đang sưng và lành thương.
Có nên nhổ 2 răng cùng một bên hay 2 răng cùng một hàm?
Nếu chia thành hai lần, nhiều bác sĩ có thể lựa chọn xử lý răng hàm trên và hàm dưới cùng một bên để người bệnh còn bên đối diện tương đối thoải mái để nhai. Tuy nhiên cách chia cụ thể vẫn phụ thuộc độ khó từng răng.
Cả 4 răng khôn đều mọc thẳng thì có cần nhổ không?
Không nhất thiết. Nếu răng mọc hoàn toàn, vệ sinh được, không sâu, không gây viêm hoặc tổn thương các mô xung quanh thì có thể tiếp tục theo dõi.
Nhổ cả 4 cùng lúc có tiết kiệm thời gian hơn không?
Có thể. Nếu cả bốn răng đều cần nhổ và đủ điều kiện thực hiện trong một buổi, người bệnh chỉ cần trải qua một lần phẫu thuật và một giai đoạn phục hồi. Đây là một trong những lý do nhiều người lựa chọn phương án này.
Nhổ 4 chiếc có chắc chắn sưng nhiều hơn nhổ 2 chiếc không?
Không thể dự đoán chỉ dựa vào số lượng. Mức sưng phụ thuộc nhiều vào độ khó, lượng xương cần xử lý và mức độ sang chấn phẫu thuật. Hai răng ngầm sâu có thể gây phản ứng hậu phẫu nhiều hơn bốn răng mọc tương đối thuận lợi.
Xem thêm: Chi phí nhổ răng khôn mọc ngang, lệch, thẳng và mọc ngầm
Kết luận: Nhổ 4 răng khôn cùng lúc có thể là phương án hợp lý nếu cả bốn răng đều có chỉ định loại bỏ, sức khỏe người bệnh phù hợp và tổng độ khó của ca phẫu thuật nằm trong giới hạn có thể kiểm soát. Ưu điểm lớn nhất là chỉ trải qua một lần điều trị và một giai đoạn hồi phục; đổi lại, những ngày đầu có thể khó ăn và sưng khó chịu ở cả hai bên. Nếu có nhiều răng ngầm phức tạp hoặc nguy cơ giải phẫu cao, chia thành hai lần đôi khi lại là lựa chọn an toàn và dễ chịu hơn.
