Trong thời gian đầu niềng răng, bạn sẽ chưa quen được với những mắc cài, dây cung làm cho quá trình vệ sinh răng miệng gặp khó khăn. Lúc này cần lắm các bàn chải đánh răng chuyên biệt vừa có khả năng làm sạch sâu, vừa không ảnh hưởng đến toàn bộ hệ thống khí cụ. Nếu đang băn khoăn không biết niềng răng dùng bàn chải gì thích hợp nhất thì các chuyên gia của Nha khoa Thúy Đức sẽ giải đáp ngay cho mọi người nhé!
Mục lục
Vì sao bạn cần vệ sinh sạch răng miệng sau khi niềng răng?
Khi niềng răng, các mắc cài, dây cung và khí cụ chỉnh nha tạo ra nhiều góc khuất, khe hẹp, nơi thức ăn và mảng bám dễ tích tụ. Nếu không vệ sinh đúng cách và thường xuyên, nguy cơ sâu răng, viêm nướu, viêm nha chu và hôi miệng sẽ tăng cao. Điều này không chỉ gây hại cho sức khỏe răng miệng mà còn làm chậm hoặc ảnh hưởng đến kết quả chỉnh nha.
Mảng bám và vi khuẩn tích tụ quanh mắc cài có thể gây mất khoáng men răng, hình thành các đốm trắng vĩnh viễn sau khi tháo niềng. Trong trường hợp viêm nướu nặng, nha sĩ có thể buộc phải tháo niềng sớm để điều trị, khiến kế hoạch chỉnh nha bị gián đoạn. Ngoài ra, môi trường miệng không sạch sẽ còn gây mùi hôi, làm giảm sự tự tin khi giao tiếp.
Vệ sinh răng miệng tốt trong giai đoạn niềng không chỉ bảo vệ răng và nướu mà còn giúp mắc cài, dây cung hoạt động hiệu quả hơn, răng di chuyển đúng hướng và đúng tốc độ. Đây là yếu tố then chốt để đạt được kết quả chỉnh nha tối ưu: răng đều đẹp, khớp cắn chuẩn, nụ cười hài hòa mà vẫn duy trì được sức khỏe răng miệng lâu dài.
Đọc chi tiết: Mối liên hệ giữa vệ sinh răng miệng với niềng răng và sức khỏe nha khoa
Niềng răng dùng bàn chải gì?
Như đã trình bày ở trên, người niềng răng không thể sử dụng loại bàn chải như người thường. Vậy đâu mới là sản phẩm tốt nhất? Dưới đây là 3 loại bàn chải mà các chuyên gia khuyên dùng.
Bàn chải rãnh
Bàn chải rãnh được thiết kế dành riêng cho người đang niềng răng, với hàng lông cắt hình chữ V ở giữa. Phần rãnh này cho phép ôm sát vào mắc cài và dây cung, giúp làm sạch cả bề mặt răng lẫn xung quanh khí cụ chỉnh nha mà không làm bung mắc cài. Lông bàn chải thường mềm hoặc trung bình, đầu bàn chải gọn để dễ tiếp cận các vùng răng hàm trong cùng.
Ưu điểm nổi bật của bàn chải rãnh:
- Làm sạch đồng thời răng và mắc cài: Nhờ cấu tạo lõm ở giữa, bàn chải chải đều bề mặt răng ở trên và dưới dây cung, đồng thời cuốn sạch mảng bám quanh mắc cài.
- Giảm áp lực lên mắc cài: Phần rãnh giúp phân bố lực chải, tránh tác động trực tiếp mạnh vào dây cung hoặc mắc cài – hạn chế nguy cơ hỏng khí cụ.
- Dễ sử dụng hàng ngày: Có thể dùng như bàn chải thông thường, không yêu cầu kỹ thuật quá phức tạp, phù hợp cho mọi đối tượng niềng răng.
Cách sử dụng hiệu quả:
- Đặt bàn chải ở góc 45° so với viền nướu, chải nhẹ nhàng theo chuyển động tròn.
- Di chuyển bàn chải dọc theo hàm răng, đảm bảo lông bàn chải ôm sát cả phía trên và dưới mắc cài.
- Lặp lại ở mặt trong và mặt nhai của răng (mặc dù bàn chải rãnh chủ yếu tối ưu cho mặt ngoài).
Lưu ý khi dùng bàn chải rãnh:
- Thay bàn chải sau 2-3 tháng hoặc khi lông bị tòe để đảm bảo hiệu quả làm sạch.
- Nên kết hợp thêm bàn chải kẽ và bàn chải đơn để xử lý những vị trí mà bàn chải rãnh khó tiếp cận, như khe răng hoặc vùng quanh mini vít.
- Không ấn quá mạnh để tránh mòn men răng hoặc gây tổn thương nướu.
Bàn chải điện
Bàn chải điện cũng tương tự như bàn chải thường, chỉ khác là đầu lông bàn chải tự động sẽ tự xoay và rung để làm sạch mặt răng, đồng thời đưa vào đánh tận sâu các răng bên trong mà không cảm thấy vướng víu. Theo các chuyên gia đại học Mỹ thì bàn chải điện có thể loại bỏ mảng bám nhiều gấp 2 lần so với bàn chải thường. Điều này hoàn toàn phù hợp với người đang niềng răng. Những ưu điểm vượt trội của bàn chải điện là:
- Khả năng làm sạch sâu: Phần mắc cài, dây cung trong niềng răng tạo điều kiện cho thức ăn thừa, vi khuẩn dễ hình thành. Bàn chải điện được thiết kế nhiều loại đầu bàn chải, tạo ra hàng ngàn chuyển động mỗi phút để làm sạch sâu vụn thức ăn.
- Có nhiều chế độ làm sạch: Phiều bàn chải điện cho người niềng răng còn thiết kế nhiều chế độ khác nhau như loại bỏ vết bẩn, làm sạch lưỡi, chế độ làm trắng răng…
- Có chế độ hẹn giờ: Các bàn chải điện đều có chế độ hẹn giờ 2 phút cho đến lúc ngừng đánh răng. Đây cũng là thời gian tốt nhất để loại bỏ mảng bám.
Những lưu ý khi sử dụng bàn chải điện
- Bạn không nên đè mạnh và cẩn thận đánh trượt tay làm tổn thương nướu
- Sau khi chải răng xong, hãy tháo phần đầu bàn chải, rửa sạch dưới vòi nước và để ráo
- Nên sạc thường xuyên để đảm bảo bàn chải chạy theo đúng tốc độ theo hướng dẫn sử dụng của nhà sản xuất và đừng sạc trong nhà tắm vì không khí ẩm ướt có thể làm giảm tuổi thọ của bàn chải.
Bàn chải kẽ răng
Đây là loại bàn chải chuyên biệt cho người niềng răng với thiết kế đầu bàn chải thích hợp với kẽ răng khi gắn mắc cài và dây cung.
Cấu tạo của bàn chải kẽ răng bao gồm: phần đầu bàn chải là thanh thép cuốn duy nhất ở giữa, phần xung quanh là sợi lông mềm được sắp xếp theo chiều từ to đến bé. Thành phần này có độ đàn hồi nên dễ dàng uốn cong và luồn lách vào các vị trí khe răng, khe niềng loại sạch mảng bám hiệu quả.
Hiện nay trên thị trường có 2 loại đầu bàn chải kẽ răng:
– Loại hình chữ I: loại này có hình dạng thẳng giống như chữ I, giúp làm sạch răng mặt phía trước.
– Loại hình chữ L: loại này có 1 góc vuông cố định giúp làm sạch răng phía sau.
Bàn chải kẽ răng có tay cầm ngắn hoặc hình dạng đặc biệt để cầm nắm dễ dàng hơn.
Bàn chải đơn
Bàn chải đơn có thiết kế đầu rất nhỏ (thường chỉ 7-9 mm), lông chụm thành một búi tròn hoặc hình nón. Lông bàn chải thường mềm hoặc siêu mềm, cho phép len sâu vào các vị trí khó tiếp cận mà bàn chải thường hoặc bàn chải chỉnh nha không thể làm sạch hết.
Đặc biệt, bàn chải đơn rất phù hợp cho người niềng răng vì có thể vệ sinh:
- Mặt trong răng cửa, nơi thường khó xoay bàn chải lớn.
- Vùng răng hàm cuối – vị trí mắc cài và dây cung dễ bám mảng thức ăn nhưng khó nhìn thấy.
- Xung quanh móc mini vít hoặc các khí cụ neo chặn khác, tránh làm bung hoặc tổn thương mô mềm.
Ưu điểm vượt trội của bàn chải đơn:
- Khả năng làm sạch điểm khó: Với kích thước đầu nhỏ, bàn chải dễ len vào các khe sâu, đường viền nướu và khoảng giữa mắc cài – dây cung mà bàn chải thường khó chạm tới.
- Giảm nguy cơ tổn thương nướu: Lông chụm, mềm, kiểm soát tốt lực chải nên hạn chế gây chảy máu nướu.
- Tăng hiệu quả vệ sinh tổng thể: Khi kết hợp với bàn chải chỉnh nha hoặc bàn chải điện, bàn chải đơn đóng vai trò “bổ trợ” để đạt hiệu quả làm sạch gần như tuyệt đối.
Lưu ý khi sử dụng bàn chải đơn:
- Nên cầm bàn chải nghiêng 45° so với viền nướu và di chuyển nhẹ nhàng theo vòng tròn nhỏ hoặc quét từ viền nướu xuống rìa răng.
- Không nên ấn quá mạnh vì có thể làm sờn lông bàn chải và gây ê lợi.
- Nên thay bàn chải đơn sau 2-3 tháng hoặc khi lông bị xòe.
- Kết hợp sử dụng cùng bàn chải thường/điện và chỉ nha khoa để đạt hiệu quả tối ưu.
- Xem xét nên mua bàn chải niềng răng thường hay bàn chải điện: tùy thuộc vào nhu cầu cũng như sở thích của mỗi người.
- Cân nhắc mức giá và các tính năng: Bạn nên tìm hiểu các tính năng tích hợp ở bàn chải từ áp suất, cách vận hành… xem có phù hợp với bản thân không. Sau đó hãy tính đến vấn đề chi phí để chọn được sản phẩm tối ưu nhất.
- Cần thay bàn chải niềng răng 3 tháng 1 lần với bàn chải thường. Với bàn chải điện cũng thay đầu bàn chải 3 tháng/lần.
[/tds_note]
Các sản phẩm vệ sinh niềng răng khác
Ngoài việc sử dụng bàn chải dành riêng cho người niềng răng thì bạn nên dùng thêm các sản phẩm khác giúp quá trình chăm sóc hiệu quả hơn.
Cạo lưỡi
Vệ sinh răng miệng nói chung không chỉ làm sạch bề mặt răng mà còn phải vệ sinh cả khoang miệng. Trong đó, lưỡi chính là nơi mà vi khuẩn, các chất bẩn trú ngụ rất nhiều. Nếu không làm sạch thường xuyên sẽ tích tụ thành lớp bẩn màu trắng bám trên mặt lưỡi. Hợp chất này có thành phần là lưu huỳnh khiến hơi thở có mùi. Do vậy kể cả khi niềng răng, bạn nên làm sạch phần lưỡi thường xuyên hơn bằng các dụng cụ chuyên dụng khác.
Chỉ nha khoa
Phần chỉ nha khoa được sử dụng thường xuyên cùng với bàn chải đánh răng ở nhiều nước phương Tây nhưng chưa quá phổ biến ở Việt Nam. Chỉ nha khoa có thể làm sạch sâu các kẽ răng nơi mà bàn chải chưa làm sạch hết. Với người đang đeo niềng, bạn không được dùng tăm xỉa răng để làm sạch mà nên dùng chỉ nha khoa.
Loại chỉ này thường có đầu cứng hoặc kèm dụng cụ xỏ chỉ (floss threader) giúp luồn chỉ qua khe giữa dây cung và răng.
- Loại bỏ mảng bám ở kẽ răng: Ngăn ngừa sâu răng và viêm nướu – những vấn đề dễ gặp khi niềng.
- Có sẵn dạng “super floss”: Gồm đầu cứng, đoạn bông mềm và đoạn chỉ truyền thống – tiện lợi hơn khi thao tác quanh mắc cài.
Lưu ý: Cần kiên nhẫn và nhẹ tay để tránh làm xước nướu.
Máy tăm nước
Máy tăm nước sử dụng tia nước áp lực cao để cuốn trôi mảng bám và thức ăn thừa ở các kẽ răng, quanh mắc cài và dây cung. Đây là lựa chọn tối ưu cho người niềng răng vì:
- Tiếp cận vị trí khó: Dễ dàng làm sạch những khu vực mà bàn chải hoặc chỉ nha khoa khó len tới.
- Giảm áp lực cơ học: Không gây ma sát mạnh lên mắc cài hay dây cung.
- Tốt cho người có nướu nhạy cảm: Áp lực nước có thể điều chỉnh phù hợp, giảm nguy cơ chảy máu nướu.
Lưu ý: Nên sử dụng mỗi ngày sau khi ăn, kết hợp cùng chải răng để đạt hiệu quả tối đa.
Nước súc miệng
Sau khi đã vệ sinh sạch sẽ hết phần mảng bám thì bạn đừng quên nước súc miệng. Dù được làm sạch nhưng có thể vẫn xót vi khuẩn mà bạn không nhìn thấy được. Nước súc miệng với chất kháng khuẩn không chỉ loại bỏ hết vi khuẩn giúp mọi người có hơi thở thơm mát hơn.
Đọc thêm: 7 mẹo hữu ích giúp cho mắc cài sứ không bị ố vàng
Hướng dẫn cách vệ sinh đúng cách cho người niềng răng
Bước 1: Chuẩn bị dụng cụ
- Bàn chải: Chọn loại bàn chải rãnh (chữ V) hoặc bàn chải mềm dành riêng cho người niềng răng, kết hợp thêm bàn chải đơn và bàn chải kẽ để làm sạch các vị trí đặc thù.
- Kem đánh răng: Nên dùng loại chứa fluoride (tối thiểu 1000–1450 ppm) để giúp tái khoáng men răng và ngăn sâu răng.
- Các dụng cụ hỗ trợ: Chuẩn bị sẵn máy tăm nước hoặc chỉ nha khoa để sử dụng sau khi chải răng.
Bước 2: Chải mặt ngoài, mặt trong, mặt nhai
- Đặt bàn chải nghiêng 45° so với viền nướu, di chuyển nhẹ nhàng theo chuyển động tròn nhỏ hoặc rung nhẹ, không chà ngang mạnh.
- Chải lần lượt từng nhóm răng, từ hàm trên sang hàm dưới, tránh bỏ sót.
- Ở mặt nhai, chải theo hướng trước–sau để loại bỏ vụn thức ăn bám trong các rãnh.
Bước 3: Chải quanh mắc cài và dây cung
- Đặt bàn chải sao cho phần lông chạm vào mép trên của mắc cài, chải nhẹ 5–10 giây mỗi răng.
- Lặp lại thao tác với mép dưới của mắc cài.
- Có thể dùng bàn chải đơn để tiếp cận những khu vực nhỏ, sát viền nướu hoặc xung quanh móc mini vít.
Bước 4: Làm sạch kẽ răng và vùng khó tiếp cận
- Bàn chải kẽ: Luồn nhẹ nhàng vào khe giữa các răng hoặc giữa dây cung và răng, xoay nhẹ để lấy sạch thức ăn.
- Máy tăm nước: Dùng tia nước áp lực trung bình–cao để rửa sạch toàn bộ khoang miệng, đặc biệt là vùng phía sau răng hàm và khe hẹp quanh mắc cài.
Thời gian & tần suất chải hợp lý
- Tần suất: Ít nhất 2–3 lần mỗi ngày, đặc biệt sau bữa ăn.
- Thời gian: Mỗi lần chải kéo dài khoảng 2–3 phút, đủ để làm sạch toàn diện nhưng không gây mòn men răng hay tổn thương nướu.
- Nên kết thúc bằng súc miệng với nước chứa fluoride để tăng hiệu quả bảo vệ răng.
NHA KHOA THÚY ĐỨC
- Hotline: 093.186.3366 – 086.690.7886
- Địa chỉ: Số 64 phố Vọng, Phương Mai, Đống Đa, Hà Nội.
- Giờ làm việc: 8h00 – 19h00 từ thứ 2 đến Chủ Nhật
