Thang đo các tông màu của răng chuẩn nhất hiện nay

Khi tẩy trắng hoặc làm răng sứ, nhiều người thường nói đơn giản rằng mình muốn “răng trắng tự nhiên”, “trắng như B1” hoặc “trắng hơn A1 một chút”. Nhưng màu răng không chỉ có trắng và vàng. Răng tự nhiên còn khác nhau về độ sáng, sắc độ và độ bão hòa màu. Vì vậy nha khoa sử dụng các bảng màu tiêu chuẩn để bác sĩ, bệnh nhân và labo có cùng một cách mô tả màu răng.

Nếu đang chuẩn bị bọc sứ, veneer hoặc tẩy trắng, bạn không cần ghi nhớ toàn bộ mã màu. Điều hữu ích hơn là hiểu các mã như A1, B1 hay 1M1 đang nói lên điều gì, màu nào gần răng tự nhiên và vì sao “trắng nhất” chưa chắc đã là lựa chọn đẹp nhất cho khuôn mặt của bạn.

Thang màu răng là gì và dùng để làm gì?

Thang màu răng, hay bảng so màu răng, là bộ các mẫu răng có màu sắc được chuẩn hóa để bác sĩ so sánh với màu răng thật.

Công cụ này thường được sử dụng trong:

• Chọn màu mão răng sứ, veneer hoặc cầu răng.
• So màu một răng phục hình với các răng thật bên cạnh.
• Ghi nhận màu răng trước và sau khi tẩy trắng.
• Trao đổi thông tin màu sắc giữa bác sĩ và labo.
• Giúp mọi người hình dung rõ hơn màu răng mình muốn đạt được.

Ví dụ, thay vì nói “tôi muốn trắng nhưng không quá trắng”, bác sĩ có thể cho bạn so trực tiếp các mẫu như A1, B1 hoặc một số màu thuộc hệ 3D-MASTER để lựa chọn dễ hơn.

A1, A2, B1 trên bảng màu răng có nghĩa là gì?

Đây là những mã màu chúng ta thường gặp nhất khi tìm hiểu về bọc răng sứ.

VITA classical A1-D4 là một trong những hệ màu được sử dụng rộng rãi trong nha khoa. Hệ này có 16 màu và chia thành bốn nhóm:

• Nhóm A: sắc nâu đỏ.
• Nhóm B: sắc vàng đỏ.
• Nhóm C: sắc xám.
• Nhóm D: sắc xám đỏ.

Các mã cụ thể gồm:

• A1, A2, A3, A3.5, A4.
• B1, B2, B3, B4.
• C1, C2, C3, C4.
• D2, D3, D4.

Chữ cái mô tả nhóm sắc màu, còn con số giúp phân biệt các mức màu trong cùng nhóm.

Điểm dễ hiểu sai là A1 không có nghĩa “trắng nhất cấp 1”, A2 không đơn giản là “tối hơn một cấp” theo một thang tuyến tính. Đây trước hết là các mã màu thuộc từng nhóm sắc khác nhau.

B1 và A1: màu nào trắng hơn và màu nào tự nhiên hơn?

Đây là câu hỏi phổ biến nhất của người chuẩn bị làm răng sứ.

Trong VITA Classical, B1 thường được nhìn nhận là một trong những màu sáng nhất trong nhóm màu răng tự nhiên của bảng. A1 cũng là màu sáng nhưng có sắc nền khác B1.

Trên thực tế:

• B1: thường cho cảm giác sáng, sạch và ít ngả màu.
• A1: vẫn sáng nhưng thường có cảm giác ấm và tự nhiên hơn ở nhiều người.
• A2: thường gần với màu răng tự nhiên của nhiều người trưởng thành hơn và ít tạo cảm giác “răng sứ trắng”.

Tuy nhiên, không nên hiểu rằng B1 luôn đẹp hơn A1.

Nếu làm một chiếc răng cửa duy nhất nhưng các răng bên cạnh đang ở A2 hoặc A3, chọn B1 sẽ khiến chiếc răng mới nổi bật rõ rệt.

Ngược lại, nếu làm nhiều răng vùng cười hoặc sau khi tẩy trắng toàn hàm, màu sáng hơn có thể phù hợp hơn.

Vì vậy màu đẹp phải được đánh giá trong toàn bộ nụ cười, chứ không phải chỉ nhìn một mẫu răng đặt riêng trên bàn.

Có màu nào trắng hơn B1 không?

Có.

B1 thuộc nhóm màu răng tự nhiên của VITA Classical. Nhưng nhu cầu tẩy trắng và phục hình thẩm mỹ hiện nay có thể tạo ra những màu sáng hơn phạm vi răng tự nhiên truyền thống.

VITA có nhóm Bleached Shades dành cho các màu răng đã tẩy trắng, chẳng hạn:

• 0M1.
• 0M2.
• 0M3.

Những màu này có độ sáng cao hơn các màu tự nhiên thông thường.

Đây cũng là lý do khi một người yêu cầu “răng trắng hơn B1”, nha khoa vẫn có thể có những mẫu màu để tham khảo.

Tuy nhiên, càng chọn màu sáng thì càng cần xem xét:

• Màu da và môi.
• Số lượng răng được phục hình.
• Mức độ lộ răng khi cười.
• Tuổi và hình dáng khuôn mặt.
• Độ trong của vật liệu sứ.
• Mong muốn răng tự nhiên hay phong cách trắng sáng rõ.

Một màu rất trắng có thể đẹp với người này nhưng lại tạo cảm giác “răng giả” trên người khác.

VITA 3D-MASTER khác gì VITA Classic?

VITA 3D-MASTER được thiết kế để mô tả màu răng chi tiết và có hệ thống hơn.

Thay vì bắt đầu bằng việc chia màu theo A, B, C, D, hệ 3D-MASTER tập trung vào ba yếu tố chính:

• Độ sáng của răng.
• Sắc màu.
• Độ đậm của màu.

Vì vậy bạn có thể gặp những mã như:

• 1M1.
• 2M1.
• 2M2.
• 3M2.
• 2L1.5.
• 2R1.5.

Bạn không cần tự giải mã toàn bộ những ký hiệu này.

Cách hiểu đơn giản nhất là: hệ 3D-MASTER cho phép bác sĩ và labo mô tả màu răng chi tiết hơn, đặc biệt hữu ích khi cần làm một hoặc một vài răng sao cho hòa vào các răng thật xung quanh.

Theo VITA, VITA Classical hiện có 16 màu tự nhiên, trong khi hệ 3D-MASTER mở rộng khả năng mô tả lên 26 màu răng tự nhiên.

Chromascop là gì?

Chromascop là một hệ thống màu của Ivoclar được sử dụng với một số dòng vật liệu và răng phục hình của hãng.

Bảng Chromascop gồm 20 màu, được chia thành 5 nhóm màu.

Các mã thường nằm trong các nhóm:

• 100.
• 200.
• 300.
• 400.
• 500.

Trong mỗi nhóm lại có các mức màu khác nhau, ví dụ 110, 120, 130, 140.

Với mọi người, điều quan trọng không phải nhớ từng mã Chromascop mà là biết rằng không phải mọi hãng sứ đều sử dụng cùng một hệ mã màu.

Do đó nếu bạn từng làm răng ở nơi khác và chỉ nhớ một mã màu, nên nói rõ cả hệ bảng màu đã sử dụng nếu có hồ sơ. Hai mã thuộc hai hệ khác nhau không thể so sánh trực tiếp chỉ dựa vào con số.

Màu răng tự nhiên không đồng nhất từ cổ răng đến cạnh cắn

Đây là yếu tố rất quan trọng khi làm răng sứ vùng cửa.

Một chiếc răng tự nhiên thường không phải một khối màu đồng nhất.

Thông thường:

• Vùng gần cổ răng có thể đậm màu hơn.
• Phần giữa thân răng thể hiện màu nền rõ nhất.
• Cạnh cắn có thể trong hơn do cấu trúc men răng.

Răng còn có những đặc điểm như độ trong, phản xạ ánh sáng và một số hiệu ứng màu rất nhỏ mà một mã A1 hay B1 không thể mô tả hết.

Vì vậy, khi làm một răng cửa đơn lẻ, việc bác sĩ chỉ ghi “A1” gửi labo đôi khi chưa đủ.

Có thể cần thêm:

• Ảnh chụp có mẫu màu đặt cạnh răng.
• Thông tin màu vùng cổ, thân và cạnh cắn.
• Độ trong của răng bên cạnh.
• Màu cùi răng bên dưới.
• Loại vật liệu sứ sẽ sử dụng.

Đó là lý do làm một chiếc răng cửa giống hệt răng bên cạnh đôi khi khó hơn làm nhiều răng cùng lúc.

Bác sĩ chọn màu răng sứ như thế nào?

Quá trình chọn màu không nên chỉ là đưa bảng màu cho từng người rồi hỏi “thích màu nào?”.

Thông thường bác sĩ cần cân nhắc đồng thời:

• Màu của các răng thật còn lại.
• Răng được làm nằm ở vị trí nào.
• Làm một răng hay nhiều răng.
• Màu da và môi khi nhìn tổng thể.
• Mức độ lộ răng khi cười.
• Độ trong và đặc tính của vật liệu phục hình.
• Mong muốn thẩm mỹ của từng người.

Khi so với răng thật, bác sĩ thường thực hiện dưới nguồn sáng phù hợp và tránh để răng bị khô quá lâu, bởi răng mất nước tạm thời có thể nhìn sáng hơn thực tế.

Ở những ca yêu cầu thẩm mỹ cao, ảnh chụp chuyên dụng hoặc thiết bị đo màu có thể hỗ trợ truyền thông tin chính xác hơn cho labo.

Làm một răng sứ và làm cả vùng cười: cách chọn màu rất khác nhau

Nếu chỉ bọc một chiếc răng cửa, mục tiêu thường là không để người khác nhận ra đâu là răng sứ.

Trong trường hợp này, màu của chiếc răng mới phải bám sát các răng thật bên cạnh. Chúng ta thường không thể tùy ý chọn B1 nếu các răng còn lại tối hơn nhiều.

Ngược lại, nếu phục hình nhiều răng vùng cười, bác sĩ có nhiều khả năng chủ động lựa chọn một màu mới cho cả nhóm răng.

Lúc này có thể cân nhắc:

• Giữ màu tự nhiên như A1–A2.
• Chọn tông sáng hơn như B1.
• Chọn màu bleach nếu mong muốn phong cách trắng sáng rõ hơn.

Nhưng việc lựa chọn vẫn cần tính đến tổng thể khuôn mặt để tránh kết quả quá trắng hoặc thiếu tự nhiên.

Răng sứ màu nào đẹp nhất?

Không có một mã màu duy nhất đẹp nhất cho tất cả mọi người.

Một màu răng đẹp thường đáp ứng ba yếu tố:

• Không lệch quá nhiều so với tổng thể khuôn mặt.
• Hài hòa giữa các răng trong vùng cười.
• Phù hợp với phong cách thẩm mỹ mà mỗi người mong muốn.

Có người thích màu A1 vì sáng nhưng vẫn tương đối tự nhiên. Có người thích B1 vì muốn nụ cười trắng rõ hơn. Người khác lại thích nhóm bleach vì phong cách thẩm mỹ nổi bật.

Không có lý do chuyên môn để quy định cứng rằng nam giới phải dùng một màu, nữ giới phải dùng một màu hay người da tối không được chọn răng sáng.

Quan trọng hơn là xem màu đó trên chính khuôn mặt của từng người.

Tại sao cùng mã A1 nhưng răng sứ của hai người vẫn có thể trông khác nhau?

Mã màu chỉ là một phần của kết quả.

Hai mão đều được ghi màu A1 nhưng có thể trông khác nhau do:

• Loại vật liệu sứ khác nhau.
• Độ dày của mão khác nhau.
• Màu cùi răng phía dưới khác nhau.
• Một mão có độ trong cao hơn mão còn lại.
• Cách labo tạo hiệu ứng màu khác nhau.
• Điều kiện ánh sáng khi quan sát.

Điều này đặc biệt đáng chú ý với veneer hoặc các phục hình toàn sứ mỏng, bởi màu nền của răng thật có thể ảnh hưởng đến kết quả cuối cùng.

Vì thế, nói “tôi đã làm A1 ở nơi khác nên chỉ cần làm A1 lần nữa là giống hệt” chưa chắc đúng.

Tẩy trắng răng nên dùng bảng màu nào?

Với tẩy trắng, mục đích của bảng màu hơi khác với bọc sứ.

Bác sĩ có thể ghi nhận màu trước điều trị và so sánh lại sau điều trị để đánh giá mức thay đổi.

Các shade guide dành riêng cho màu tẩy trắng sẽ thuận tiện hơn khi răng đạt độ sáng vượt phạm vi của một số màu tự nhiên truyền thống.

Ví dụ VITA có Bleachedguide 3D-MASTER và các Bleached Shades 0M1, 0M2, 0M3 để đánh giá những màu răng đã tẩy trắng.

Tuy nhiên, không nên hiểu tẩy trắng là quá trình chọn trước một mã B1 rồi chắc chắn răng sẽ đạt đúng B1. Mức trắng đạt được phụ thuộc vào màu răng ban đầu, nguyên nhân nhiễm màu và đáp ứng của từng người.

Tìm hiểu thêm: Tẩy trắng răng giữ được bao lâu, có bị vàng lại không?

Có nên chọn màu răng dựa vào ảnh trên mạng không?

Không nên.

Một bức ảnh trên điện thoại có thể thay đổi màu bởi:

• Ánh sáng khi chụp.
• Cân bằng trắng của máy ảnh.
• Màn hình điện thoại.
• Bộ lọc ảnh.
• Chỉnh sửa màu sau chụp.

Vì vậy một bộ răng nhìn “B1” trên ảnh chưa chắc ngoài đời thực sự mang mã B1.

Ảnh tham khảo vẫn hữu ích để bác sĩ hiểu bạn thích kiểu trắng tự nhiên hay trắng nổi bật, nhưng lựa chọn màu cuối cùng nên được thực hiện trực tiếp với bảng màu và điều kiện ánh sáng phù hợp.

5 điều nên thống nhất với bác sĩ trước khi chốt màu răng sứ

1. Bạn muốn răng tự nhiên hay trắng nổi bật?
2. Bạn làm một răng, một nhóm răng hay toàn bộ vùng cười?
3. Các răng thật còn lại có dự định tẩy trắng không?
4. Màu đã chọn thuộc hệ nào: VITA Classical, 3D-MASTER hay hệ khác?
5. Nếu thử răng thấy quá trắng hoặc quá đục, có thể chỉnh màu trước khi gắn chính thức hay không?

Đặc biệt, nếu bạn có ý định tẩy trắng các răng thật thì nên trao đổi với bác sĩ trước khi làm mão sứ. Màu của răng sứ sau khi hoàn thiện không thể được tẩy trắng giống răng tự nhiên.

Câu hỏi thường gặp về màu răng

A1 hay B1 trắng hơn?

B1 thường cho cảm giác sáng hơn A1 trong hệ VITA Classical. Tuy nhiên hai màu còn khác nhau về sắc độ, vì vậy không nên lựa chọn chỉ theo tiêu chí màu nào trắng hơn.

B1 có phải màu trắng nhất không?

B1 là một trong những màu sáng nhất thuộc nhóm màu răng tự nhiên của VITA Classical, nhưng vẫn có các màu bleach sáng hơn.

A2 có bị vàng không?

A2 có sắc ấm hơn A1 hoặc B1 nhưng vẫn là một màu răng tự nhiên rất phổ biến. Trên khuôn mặt phù hợp, A2 có thể trông tự nhiên hơn một màu quá trắng.

Răng thật thường có màu gì?

Không có một màu duy nhất. Màu răng tự nhiên khác nhau giữa từng người, từng chiếc răng và thậm chí giữa cổ răng – thân răng – cạnh cắn trên cùng một chiếc răng.

Làm răng sứ có thể chọn trắng hơn răng thật không?

Có, đặc biệt nếu làm nhiều răng vùng cười. Nhưng nếu chỉ phục hình một chiếc răng thì màu thường cần hòa hợp với các răng bên cạnh để tránh bị lộ.

Màu răng sứ sau khi gắn có đổi không?

Vật liệu sứ không đổi màu theo cơ chế giống men răng tự nhiên. Tuy nhiên cảm nhận màu có thể thay đổi do bề mặt bị bám màu, nướu thay đổi, ánh sáng hoặc tình trạng răng thật xung quanh.

Hỏi đáp thêm:

• Răng rất vàng có phải bệnh lý không?
• Răng xỉn màu có cải thiện được không?

Chọn màu răng đẹp không có nghĩa là chọn màu trắng nhất

Các bảng màu như VITA Classical, VITA 3D-MASTER hay Chromascop giúp bác sĩ và labo có một ngôn ngữ chung khi mô tả màu răng. Chúng rất hữu ích nhưng không phải bảng xếp hạng màu nào đẹp hơn màu nào.

Bạn chỉ cần nhớ một số nguyên tắc:

• A1, B1 hay 1M1 là mã màu, không phải cấp độ “đẹp”.
• B1 thường sáng hơn nhiều màu răng tự nhiên phổ biến nhưng vẫn chưa phải giới hạn trắng nhất.
• Làm một răng cần ưu tiên hòa với răng bên cạnh.
• Làm nhiều răng có thể chủ động chọn tông sáng hơn.
• Màu sắc chỉ là một phần; độ trong, hình thể và bề mặt răng cũng quyết định việc phục hình có tự nhiên hay không.

Vì vậy trước khi bọc sứ hoặc veneer, bạn nên thử màu trực tiếp và trao đổi rõ với bác sĩ mình mong muốn một nụ cười tự nhiên hay trắng sáng nổi bật.

Xem thêm: Hình ảnh trước và sau bọc răng sứ